رضا رفیع

رضا شریعت زاده گیلانی معروف به حاج آقا رضا رفیع و ملقب به «قائم مقام الملک» یکی از رجال سیاسی ایران در دوره قاجار و پهلوی، دوست و ندیم رضا شاه پهلوی و سال ها عهده دار نمایندگی تالش در مجلس شورای ملی بود.نبو
او فرزند حاج ملا محمدمهدی شریعتمدار (روحانی و مالک معروف گیلان) فرزند حاج ملا رفیع شریعتمدار گیلانی (مجتهد و متمول طراز اول ایران در عصر ناصری) بود. او در سال ۱۲۶۸ ه‍.ش در رشت به دنیا آمد. تحصیلات مقدماتی و سطح را در گیلان به اتمام رسانید و چندی هم دروس خارج گرفت و مجتهد شد، ضمناً زبان روسی را نیز به خوبی می دانست و با قنسولگری روسیه در رشت مناسبات حسنه ای داشت.
حاج آقا رضا قائم مقام الملک چندی در تهران قنسول افتخاری سفارت روس و رابط با وزارت امور خارجه بود. پس از کودتای اسفند ۱۲۹۹ به زندان افتاد اما کمی بعد آزاد شد. وی به دوستی با دولت روسیه مشهور بود و حتی یک روز که از خیابان شاه آباد با درشکه شخصی خود عبور می کرد مورد سوء قصد واقع شد و چند تیر به سوی او شلیک شد که دو گلوله به کتف و بازوی او جراحاتی وارد آورد ولی جان به سلامت برد. پس از تشکیل قشون متحدالشکل، حاج آقا رضا به سمت مشاور سیاسی رئیس قشون، رضاخان، منصوب شد. وی در ابتدای دوران بیست ساله سلطنت رضاشاه از نزدیکان و مشاوران وی بود و در ادوار پنجم، ششم، هفتم و دوازدهم نماینده تالش در مجلس شد. قائم مقام رفیع در سال ۱۳۱۹ از چشم رضاشاه افتاد و وی دستور زندانی کردن و سر به نیست کردن او را داد اما بنا به دلایلی و به ویژه وساطت برادر او که در آن زمان در نجف اشرف به سر می برد و از روحانیون بانفوذ عتبات عالیات بود از کشتن وی صرف نظر کرد و مدتی بعد نیز دستور آزاد کردن او را از زندان داد.
بعد از شهریور ۱۳۲۰ و تجاوز متفقین به ایران، برائت وی در دادگستری اعلام شد و به مجلس بازگشت و دوره های چهاردهم، پانزدهم، شانزدهم و هفدهم نماینده تالش در مجلس بود. همچنین در ادوار دوم و سوم مجلس سنا سناتور شد. وی به سبب محبتی که محمدرضا شاه جوان از دوران خردسالی خود نسبت به او داشت دارای یک مقام معنوی و احساسی نزد وی بود. وی در این مقام سعی کرد مناسبات دربار با روحانیت قم را التیام بخشد و شاه را به عنوان یک پادشاه شیعه و حامی و مروج دین و مذهب نشان دهد. وی پس از شهریور ۱۳۲۰ پیوسته در کنار شاه بود، با او به سفر می رفت و در متن و حاشیه حوادث بود. او در بیشتر مراسم بدون آنکه سمت رسمی داشته باشد حضور داشت. گفته شده که وی از مخالفین اجرای قانون اصلاحات ارضی بود و بارها نظر مخالف خود را به شاه ابلاغ کرده بود و لذا در اواخر عمر خانه نشین شد. رفیع در زمستان ۱۳۴۲ و در سن ۷۷ سالگی در تهران درگذشت.