رو علیه وید (Roe versus Wade) حکم تاریخی دیوان عالی فدرال ایالات متحده آمریکا در خصوص قانونی شدن سقط جنین است.
مسئله سقط جنین تا اوایل دهه ۱۹۶۰ جایی در منازعات اجتماعی ایالات متحده آمریکا نداشت. تا آن زمان، عمل سقط جنین بر اساس قوانین و مقررات قرن نوزدهم به مرحله اجرا گذاشته می شد. به عبارت دیگر سقط جنین اقدامی غیر دینی و غیر اخلاقی تلقی می شد که تنها در صورت مرگ حتمی مادر، پزشکان مبادرت به این عمل می کردند. اما تحولات اجتماعی دهه ۱۹۶۰ و رشد گرایش های لیبرالیستی در جامعه، مسئله آزادی سقط جنین را به یکی از موضوعات مهم در چالش های ایدئولوژیکی آمریکا بدل کرد.
دهه ۱۹۶۰ دهه تغییرات شگرف در جامعه آمریکا بود. از یکسو نژاد سرکوب شده سیاه به پاخاست و طی مبارزات طولانی توانست به قانون حقوق مدنی با هدف رفع تبعیض ها دست یابد و از سوی دیگر جنبش های فمینیستی، کسب برابری حقوق زن و مرد را سرلوحه فعالیت های سیاسی و اجتماعی خود قرار دادند. در این دهه به قدرت رسیدن افرادی نظیر جان اف. کندی و جانشینش، لیندون جانسون بهترین فرصت را برای لیبرال ها مهیا کرد تا جامعه آمریکا را از قالب محافظه کار ی خارج کند. جانسون شعار «جامعه بزرگ» را سر داد که در آن، حقوق کلیه گروه های اجتماعی به رسمیت شناخته می شد. در آن زمان، علاوه بر رنگین پوستان، زنان نیز خواهان کسب حقوق جدید بود. از دید گروه های فمینیستی در حال رشد، سقط جنین، حق مسلم سیاسی زنان آمریکا تلقی می شد.
البته بحث حق سقط جنین برای زنان یک شبه به وجود نیامد، بلکه محصول چند سال مقاومت و ایستادگی فمینیستها بود. در سال ۱۹۶۲ یک رویداد در ظاهر کم اهمیت مسئله سقط جنین را در آمریکا به موضوع روز تبدیل کرد. ماجرا از این قرار بود که یک زن جوان به نام «شری فینکبین» در ایالت کالیفرنیا از پزشکان خود درخواست سقط جنین کرد. اما از آنجا که قوانین ایالتی در این خصوص صراحت نداشت، مسوولین بیمارستان از انجام عمل سقط جنین سر باز زدند. به همین دلیل فینکبین راهی کشور سوئد شد و جنین خود را سقط کرد. چاپ خبری این اقدام و همچنین سخنان نیشدار پزشکان سوئدی تا چند ماه مورد توجه افکار عمومی مردم آمریکا بود. مدتی بعد از این ماجرا یک اپیدمی سرخجه در کالیفرنیا از راه رسید. پزشکان هشدار دادند که فرزندان مادران باردار مبتلا به بیماری سرخجه ناقص الخلقه به دنیا خواهند آمد. اما علی رغم چنین هشدارهایی، اینبار نیز مسوولین بیمارستان ها به دلیل نگرانی از تعقیب قانونی تن به انجام سقط جنین مادران بیمار ندادند. (۱)
مسئله سقط جنین تا اوایل دهه ۱۹۶۰ جایی در منازعات اجتماعی ایالات متحده آمریکا نداشت. تا آن زمان، عمل سقط جنین بر اساس قوانین و مقررات قرن نوزدهم به مرحله اجرا گذاشته می شد. به عبارت دیگر سقط جنین اقدامی غیر دینی و غیر اخلاقی تلقی می شد که تنها در صورت مرگ حتمی مادر، پزشکان مبادرت به این عمل می کردند. اما تحولات اجتماعی دهه ۱۹۶۰ و رشد گرایش های لیبرالیستی در جامعه، مسئله آزادی سقط جنین را به یکی از موضوعات مهم در چالش های ایدئولوژیکی آمریکا بدل کرد.
دهه ۱۹۶۰ دهه تغییرات شگرف در جامعه آمریکا بود. از یکسو نژاد سرکوب شده سیاه به پاخاست و طی مبارزات طولانی توانست به قانون حقوق مدنی با هدف رفع تبعیض ها دست یابد و از سوی دیگر جنبش های فمینیستی، کسب برابری حقوق زن و مرد را سرلوحه فعالیت های سیاسی و اجتماعی خود قرار دادند. در این دهه به قدرت رسیدن افرادی نظیر جان اف. کندی و جانشینش، لیندون جانسون بهترین فرصت را برای لیبرال ها مهیا کرد تا جامعه آمریکا را از قالب محافظه کار ی خارج کند. جانسون شعار «جامعه بزرگ» را سر داد که در آن، حقوق کلیه گروه های اجتماعی به رسمیت شناخته می شد. در آن زمان، علاوه بر رنگین پوستان، زنان نیز خواهان کسب حقوق جدید بود. از دید گروه های فمینیستی در حال رشد، سقط جنین، حق مسلم سیاسی زنان آمریکا تلقی می شد.
البته بحث حق سقط جنین برای زنان یک شبه به وجود نیامد، بلکه محصول چند سال مقاومت و ایستادگی فمینیستها بود. در سال ۱۹۶۲ یک رویداد در ظاهر کم اهمیت مسئله سقط جنین را در آمریکا به موضوع روز تبدیل کرد. ماجرا از این قرار بود که یک زن جوان به نام «شری فینکبین» در ایالت کالیفرنیا از پزشکان خود درخواست سقط جنین کرد. اما از آنجا که قوانین ایالتی در این خصوص صراحت نداشت، مسوولین بیمارستان از انجام عمل سقط جنین سر باز زدند. به همین دلیل فینکبین راهی کشور سوئد شد و جنین خود را سقط کرد. چاپ خبری این اقدام و همچنین سخنان نیشدار پزشکان سوئدی تا چند ماه مورد توجه افکار عمومی مردم آمریکا بود. مدتی بعد از این ماجرا یک اپیدمی سرخجه در کالیفرنیا از راه رسید. پزشکان هشدار دادند که فرزندان مادران باردار مبتلا به بیماری سرخجه ناقص الخلقه به دنیا خواهند آمد. اما علی رغم چنین هشدارهایی، اینبار نیز مسوولین بیمارستان ها به دلیل نگرانی از تعقیب قانونی تن به انجام سقط جنین مادران بیمار ندادند. (۱)
wiki: رو در برابر وید