ابن کثیر فرغانی

ابوالعباس احمد ابن محمد ابن کثیر فَرغانی معروف به فرغانی (در غرب: Alfraganus) ستاره شناس ایرانی قرن نهم میلادی است. یکی از دهانه های کره ماه به نام او نام گذاری شده است. او با همکاری گروهی از دانشمندان در دوران حکومت مأمون خلیفه عباسی اقدام به محاسبه قطر کره زمین از با اندازه گیری انحنای نصف النهارها کرد.
آرام، احمد: ترجمه «سی فصل فرغانی» (کتاب محمد بن کیثر فرغانی در حرکات آسمانی و کلیات علم نجوم). در نشریه: معارف اسلامی (سازمان اوقاف)» آبان ۱۳۴۶ - شماره ۴. (از صفحه ۷۱ تا ۱۰۵)
پیش از رگیومونتانوس (۷۶–۱۴۳۶) کتاب فرغانی از کتاب های درسی رایج ستاره شناسی در اروپا بود و چاپ ها و ترجمه های متعدد از آن منتشر شد.
فرغانی، از مردم فرغانهٔ فرارود، در خدمت مأمون بود و شاید همان کسی باشد که به گفتهٔ ابن ابی اصیبعة متوکل عباسی او را به مصر فرستاد تا مقیاس تازه ای (نیل سنج) برای رود نیل بسازد و این در همان سال کشته شدن متوکل در ۲۴۷ هجری قمری بود و بنابراین ابن کثیر در این سال زنده بوده است.
کتاب او به نام «جوامع علم النجوم و الحرکات السماویة» در سده دوازدهم میلادی توسط گراردوس کرمونایی و یوحنای اشبیلی به لاتینی ترجمه شد. ترجمهٔ یوحنا به سال ۱۴۹۳ در فرار او به سال ۱۵۳۷ در نورمبرگ و به سال ۱۵۴۶ در پاریس و به سال ۱۹۴۳ در برکلی به چاپ رسیده است و ترجمهٔ گراردوس را کامپانی به سال ۱۹۱۰ در ایتالیا انتشار داد.