آتاری ۸ بیت. خانواده آتاری ۸-بیت (به انگلیسی: Atari 8-bit family) یک سری از رایانه های خانگی ۸-بیتی می باشد که در سال ۱۹۷۹ توسط آتاری معرفی و تا سال ۱۹۹۲ تولید گردید. سی پی یو تمام مدل های این خانواده بر پایه تراشه ام اواس ۶۵۰۲ و در سرعت ۱٫۷۹ مگاهرتز می باشند. سری آتاری ۸-بیت اولین رایانه خانگی است که از کمک پردازنده های سفارشی استفاده کرد. این ساختار به طراحان آتاری اجازه می داد اقدام به تولید رایانه هایی کنند که قابلیت های صوتی و گرافیکی آن از رایانه های هم عصر خود مانند اپل ۲ و کمودور پی ای تی، افزون تر بود. ضمن اینکه در زمینه بازی های ویدئویی این رایانه دارای یک کیلر اپلیکیشن (en) معروف به نام Star Raiders بود. در آن زمان هیچ رایانه مشابه آتاری ۸-بیت (از نظر سخت افزار گرافیکی) تا سال ۱۹۸۲ و زمان معرفی کمودور ۶۴، وجود نداشت.
۴۰۰ و ۸۰۰ (۱۹۷۹) — رایانه های اولیه در بدنه های نخودی رنگ قرار داشت، مدل ۴۰۰ یک صفحه کلید پرده ای داشت، مدل ۸۰۰ نیز دارای کلیدهای کامل، دو درگاه کارتریج و خروجی نمایشگر بود. هر دو سیستم دارای شیارهای توسعه حافظه (تا ۴۸ کیلوبایت) نیز بودند. مدل های پال که بعداً تولید شدند از تراشه 6502C به عنوان سی پی یو استفاده می کردند.
مدل 1200XL (سال ۱۹۸۳) — دارای بدنه آلومینیومی و پلاستیک دودی جدید، ۶۴ کیلوبایت حافظه رم و فقط دو درگاه جوی استیک، کلید Help و کلیدهای عملیاتی بود.
مدل 600XL و 800XL (سال ۱۹۸۳) — به عنوان سیستم های جایگزین ۴۰۰، ۸۰۰ و 1200XL معرفی شدند. مدل 600XL دارای ۱۶ کیلوبایت حافظه، نسخه پال این سیستم دارای درگاه نمایشگر، 800XL دارای ۶۴ کیلوبایت حافظه و خروجی نمایشگر بودند. هردو مدل دارای زبان برنامه نویسی بیسیک داخلی و یک درگاه گسترش با نام PBI بودند. مدل های پال که در اواخر تولید شدند با مارک 800XLF بر روی مادربورد و شامل تراشه «آتاری فردی» و نسخه اصلاح شده بیسیک بود.
مدل های 65XE و 130XE (سال ۱۹۸۵) – در واقع مدل اصلاح شده 800XLF به همراه یک کیس و صفحه کلید جدید بود. 130XE دارای ۱۲۸ کیلوبایت حافظه رم و یک رابط کاربری کارتریج توسعه یافته (ECI) به جای درگاه سریال (PBI) بود. اولین نمونه های 65XE فاقد ECI یا PBI بود که البته در مدل های جدیدتر ECI اضافه شد. در بعضی از بازارهای کشورهای اروپایی مدل 65XE با نام 800XE به فروش می رفت.
سیستم بازی XE (سال ۱۹۸۳) – یک کنسول بازی با رنگ بدنه نخودی روشن با یک صفحه کلید نرم و مسافرتی که کاملاً جدا از دستگاه بود.
آتاری ۴۰۰ و آتاری ۸۰۰ اورجینال همراه با یک سری از ابزارهای جانبی «پلاگ اند پلی» عرضه شدند که از سیستم اختصاصی «سریال ورودی/خروجی آتاری» (که در واقع مدل بسیار ابتدایی و اولیه USB بود)، استفاده می کردند. به دلیل قوانین سخت گیرانه کمیسیون ارتباطات فدرال آمریکا در آن زمان، سیستم های آن دوران باید به وسیله یک پوشش آلومینیومی پوشانده می شدند که این باعث زمخت شدن شکل فیزیکی سیستم ها می شد که البته از نظر هزینه نیز گران بودند. بعد از حدود یک دهه مدل های اولیه با سری جدید XL و XE جایگزین شدند که البته دارای ساختار یکسان، اما از نظر فیزیکی سبک تر و ارزان تر بودند.
آتاری ۸-بیت در طول دوران تولید اصلی خود یعنی بین اواخر ۱۹۷۹ و اواسط ۱۹۸۵، حدود دو میلیون دستگاه به فروش رفت. آتاری ۸-بیت فقط در فروشگاه های اختصاصی رایانه به فروش نرفت، بلکه در خرده فروشی های بزرگی مانند سیرز نیز به نمایش درآمد و به وسیله آن ها اقدام به پخش دمو در داخل فروشگاه ها نمودند تا باعث جذب مشتریان شود. رقابت اصلی در سطح بازار جهان از سال ۱۹۸۲ شروع شد، زمانی که کمودور ۶۴ بهترین فروش در بین رایانه های ۸-بیتی آن زمان را داشت. آتاری در اوایل دهه ۹۰ میلادی بازار موفقی در اروپای شرقی پیدا کرد و توانست فروش رایانه های خود را احیا کند.
در ژانویه ۱۹۹۲ شرکت آتاری به طور رسمی هرگونه پشتیبانی از رایانه های باقی مانده ۸-بیتی خود را متوقف کرد.
۴۰۰ و ۸۰۰ (۱۹۷۹) — رایانه های اولیه در بدنه های نخودی رنگ قرار داشت، مدل ۴۰۰ یک صفحه کلید پرده ای داشت، مدل ۸۰۰ نیز دارای کلیدهای کامل، دو درگاه کارتریج و خروجی نمایشگر بود. هر دو سیستم دارای شیارهای توسعه حافظه (تا ۴۸ کیلوبایت) نیز بودند. مدل های پال که بعداً تولید شدند از تراشه 6502C به عنوان سی پی یو استفاده می کردند.
مدل 1200XL (سال ۱۹۸۳) — دارای بدنه آلومینیومی و پلاستیک دودی جدید، ۶۴ کیلوبایت حافظه رم و فقط دو درگاه جوی استیک، کلید Help و کلیدهای عملیاتی بود.
مدل 600XL و 800XL (سال ۱۹۸۳) — به عنوان سیستم های جایگزین ۴۰۰، ۸۰۰ و 1200XL معرفی شدند. مدل 600XL دارای ۱۶ کیلوبایت حافظه، نسخه پال این سیستم دارای درگاه نمایشگر، 800XL دارای ۶۴ کیلوبایت حافظه و خروجی نمایشگر بودند. هردو مدل دارای زبان برنامه نویسی بیسیک داخلی و یک درگاه گسترش با نام PBI بودند. مدل های پال که در اواخر تولید شدند با مارک 800XLF بر روی مادربورد و شامل تراشه «آتاری فردی» و نسخه اصلاح شده بیسیک بود.
مدل های 65XE و 130XE (سال ۱۹۸۵) – در واقع مدل اصلاح شده 800XLF به همراه یک کیس و صفحه کلید جدید بود. 130XE دارای ۱۲۸ کیلوبایت حافظه رم و یک رابط کاربری کارتریج توسعه یافته (ECI) به جای درگاه سریال (PBI) بود. اولین نمونه های 65XE فاقد ECI یا PBI بود که البته در مدل های جدیدتر ECI اضافه شد. در بعضی از بازارهای کشورهای اروپایی مدل 65XE با نام 800XE به فروش می رفت.
سیستم بازی XE (سال ۱۹۸۳) – یک کنسول بازی با رنگ بدنه نخودی روشن با یک صفحه کلید نرم و مسافرتی که کاملاً جدا از دستگاه بود.
آتاری ۴۰۰ و آتاری ۸۰۰ اورجینال همراه با یک سری از ابزارهای جانبی «پلاگ اند پلی» عرضه شدند که از سیستم اختصاصی «سریال ورودی/خروجی آتاری» (که در واقع مدل بسیار ابتدایی و اولیه USB بود)، استفاده می کردند. به دلیل قوانین سخت گیرانه کمیسیون ارتباطات فدرال آمریکا در آن زمان، سیستم های آن دوران باید به وسیله یک پوشش آلومینیومی پوشانده می شدند که این باعث زمخت شدن شکل فیزیکی سیستم ها می شد که البته از نظر هزینه نیز گران بودند. بعد از حدود یک دهه مدل های اولیه با سری جدید XL و XE جایگزین شدند که البته دارای ساختار یکسان، اما از نظر فیزیکی سبک تر و ارزان تر بودند.
آتاری ۸-بیت در طول دوران تولید اصلی خود یعنی بین اواخر ۱۹۷۹ و اواسط ۱۹۸۵، حدود دو میلیون دستگاه به فروش رفت. آتاری ۸-بیت فقط در فروشگاه های اختصاصی رایانه به فروش نرفت، بلکه در خرده فروشی های بزرگی مانند سیرز نیز به نمایش درآمد و به وسیله آن ها اقدام به پخش دمو در داخل فروشگاه ها نمودند تا باعث جذب مشتریان شود. رقابت اصلی در سطح بازار جهان از سال ۱۹۸۲ شروع شد، زمانی که کمودور ۶۴ بهترین فروش در بین رایانه های ۸-بیتی آن زمان را داشت. آتاری در اوایل دهه ۹۰ میلادی بازار موفقی در اروپای شرقی پیدا کرد و توانست فروش رایانه های خود را احیا کند.
در ژانویه ۱۹۹۲ شرکت آتاری به طور رسمی هرگونه پشتیبانی از رایانه های باقی مانده ۸-بیتی خود را متوقف کرد.
wiki: آتاری ۸ بیت