اِبْنِ رَبَّان طَبری، با عنوان کامل ابوالحسن علی ابن سهل ربان طبری، در ایران ربن طبری (به انگلیسی: Ali ibn Sahl Rabban al-Tabari) حکیم، پزشک، فیلسوف و روانشناس شهیر ایرانی سده ۳ قمری (۹ میلادی) در طبرستان مازندران کنونی، کاشف مسری بودن سل ریوی و استاد زکریای رازی بوده است.
فردوس الحکمة، دائرةالمعارفی است طبی و یکی از قدیمی ترین و اولین و معتبرترین آثار جامع طب اسلامی و از نخستین کتابهای پزشکی است. ابن ربن در تألیفات این کتاب از نظرات در آثار بقراط، جالینوس، ارسطو، ابن ماسویه، حنین بن اسحاق و رساله های هندی و دیگر آثار گذشتگان بهره برده است. فردوس الحکمه نخستین بار متن عربی آن به وسیله محمد زبیر صدیقی به سال ۱۹۲۸ م در برلین به چاپ رسید و در سال ۱۹۷۱ م در بیروت دوباره چاپ شد. هم چنین عبدالکریم سامی جندی با پژوهش دوباره آن به سال ۲۰۰۲ م/۱۴۲۳ ق با همیاری دارالکتب العلمیه در بیروت به چاپ رسانید. کوتاه شده ای از آن را رونتال به زبان آلمانی برگرداند. نیز دست نوشته های آن در کتابخانه های دانشگاه تهران، رامپور، ایاصوفیه، برلین، و بریتانیا و جز آنها دیده شده است. این کتاب در ۷ نوع تدوین یافته است. هر نوع، مشتمل بر چند مقاله است و هر مقاله، خود دارای چند باب است. در مجموع، این اثر، شامل ۳۰ مقاله و ۳۶۰ باب است. برهان الدین کرمانی و ابن بیطار از جمله تأثیر یافته گان این اثر ربن طبری هستند.
از تاریخ تولد و درگذشت وی اطلاعات درستی در دسترس نیست ولی زادگاه او در آمل بوده و مهم ترین اطلاعاتی که دربارهٔ زندگی او در دست است، اطلاعاتی است که خود در کتاب هایش آورده است. وی فرزند سهل بن بشر از منجم یهودی ایرانی در طبرستان بوده است.به سبب همزمانی او با متوکل عباسی می توان گفت که وی تا اواخر نیمه اول قرن ۳ (قمری) زنده بوده است. عده ای با توجه به اینکه «ربن» و «راب» از القاب روحانیون یهود است، او را یهودی انگاشته اند. برخی نیز او را در ابتدا زرتشتی دانسته اند. در حالی که خود در کتاب «الدین و الدولة» آورده است که ابتدا مسیحی بوده و سپس با تعمق در اندیشه های اسلامی و معانی قرآنی به اسلام گرویده است و البته در جایی تأیید نشده.جمال الدین قفطی دربارهٔ وی می گوید: علی بن ربن الطبری که کنیه اش ابوالحسن بود، در صناعت طب فاضل و در طبرستان در خدمت ولات آن سامان می زیست. در علوم حکمتی و طبیعی متبحر و چون در طبرستان فتنه روی داد به ری آمد و محمد بن زکریای رازی در آنجا بخدمتش رسید و از وی بهره گرفت.
ابن ربن پزشکی را نزد پدرش آموخت، سپس با استفاده از آثار یونانیان و دانشمندان دیگر آن را تکمیل کرد او استاد زکریای رازی است. جوانی اش را در طبرستان گذراند. سپس در ۲۲۴ (قمری) به عراق رفت و در سامرا اقامت گزید و مورد احترام معتصم قرار گرفت. او در زمان متوکل و با راهنمایی و در منادمت او اسلام را پذیرفت.
ابن ربن از نظر علمی چنان مقامی داشت که او را همطراز رازی و مجوسی و ابن سینا نام برده و یکی از ۴ دانشمند و پزشک بزرگ مسلمان دانسته اند. او مسری بودن سل ریوی کشف کرد.
فردوس الحکمة، دائرةالمعارفی است طبی و یکی از قدیمی ترین و اولین و معتبرترین آثار جامع طب اسلامی و از نخستین کتابهای پزشکی است. ابن ربن در تألیفات این کتاب از نظرات در آثار بقراط، جالینوس، ارسطو، ابن ماسویه، حنین بن اسحاق و رساله های هندی و دیگر آثار گذشتگان بهره برده است. فردوس الحکمه نخستین بار متن عربی آن به وسیله محمد زبیر صدیقی به سال ۱۹۲۸ م در برلین به چاپ رسید و در سال ۱۹۷۱ م در بیروت دوباره چاپ شد. هم چنین عبدالکریم سامی جندی با پژوهش دوباره آن به سال ۲۰۰۲ م/۱۴۲۳ ق با همیاری دارالکتب العلمیه در بیروت به چاپ رسانید. کوتاه شده ای از آن را رونتال به زبان آلمانی برگرداند. نیز دست نوشته های آن در کتابخانه های دانشگاه تهران، رامپور، ایاصوفیه، برلین، و بریتانیا و جز آنها دیده شده است. این کتاب در ۷ نوع تدوین یافته است. هر نوع، مشتمل بر چند مقاله است و هر مقاله، خود دارای چند باب است. در مجموع، این اثر، شامل ۳۰ مقاله و ۳۶۰ باب است. برهان الدین کرمانی و ابن بیطار از جمله تأثیر یافته گان این اثر ربن طبری هستند.
از تاریخ تولد و درگذشت وی اطلاعات درستی در دسترس نیست ولی زادگاه او در آمل بوده و مهم ترین اطلاعاتی که دربارهٔ زندگی او در دست است، اطلاعاتی است که خود در کتاب هایش آورده است. وی فرزند سهل بن بشر از منجم یهودی ایرانی در طبرستان بوده است.به سبب همزمانی او با متوکل عباسی می توان گفت که وی تا اواخر نیمه اول قرن ۳ (قمری) زنده بوده است. عده ای با توجه به اینکه «ربن» و «راب» از القاب روحانیون یهود است، او را یهودی انگاشته اند. برخی نیز او را در ابتدا زرتشتی دانسته اند. در حالی که خود در کتاب «الدین و الدولة» آورده است که ابتدا مسیحی بوده و سپس با تعمق در اندیشه های اسلامی و معانی قرآنی به اسلام گرویده است و البته در جایی تأیید نشده.جمال الدین قفطی دربارهٔ وی می گوید: علی بن ربن الطبری که کنیه اش ابوالحسن بود، در صناعت طب فاضل و در طبرستان در خدمت ولات آن سامان می زیست. در علوم حکمتی و طبیعی متبحر و چون در طبرستان فتنه روی داد به ری آمد و محمد بن زکریای رازی در آنجا بخدمتش رسید و از وی بهره گرفت.
ابن ربن پزشکی را نزد پدرش آموخت، سپس با استفاده از آثار یونانیان و دانشمندان دیگر آن را تکمیل کرد او استاد زکریای رازی است. جوانی اش را در طبرستان گذراند. سپس در ۲۲۴ (قمری) به عراق رفت و در سامرا اقامت گزید و مورد احترام معتصم قرار گرفت. او در زمان متوکل و با راهنمایی و در منادمت او اسلام را پذیرفت.
ابن ربن از نظر علمی چنان مقامی داشت که او را همطراز رازی و مجوسی و ابن سینا نام برده و یکی از ۴ دانشمند و پزشک بزرگ مسلمان دانسته اند. او مسری بودن سل ریوی کشف کرد.
wiki: ابن ربن طبری