ریاضیدانان دوره اسلامی
ریاضیدانان دوره اسلامی از سده سوم تا سده یازدهم هجری
ریاضیات هنری است باستانی واز همان آغاز از جمله ذهنی ترین و در عین حال علمی ترین تلاشهای آدمی بوده است. یعنی از همان 1800سال پیش از میلاد که بابلیها در زمینه خواص تجریدی اعداد به پژوهش پرداختند، ریاضیات در کنار جنبه های ادراکی نظری ، به صورت ابزار که هر روز برای مساحی زمین، دریانوردی وساختن بناهای بزرگ مورد نیاز بود، به کار میرفت.
از این رو در برداشت آزادی از کتاب زندگینامه ریاضیدانان دوره اسلامی نام چندی از بزرگان این رشته را در زیر نقل میکنیم.
آذر خور
ابوالحسن آذر خور بن استاد جشنس
مهندس ریاضی دان ایرانی ( نیمه دوم سده چهارم – ثلث ال سده پنجم )
ابراهیم بن سنان
ابو اسحاق بن سنان بن ثابت بن قره
ریاضی دان و منجم و پزشک مسلمان ( 296 - 335 )
ابن بدر
ابو عبدالله محمد بن عمر بن محمد بلنسی معروف به ابن بدر
ریاضی دان مسلمان اندلسی ( ؟ - پیش از 687 )
ابن بغدادی
ابو عبدالله حسن بن محمد بن حمله معروف به ابن بغدادی
ریاضی دان عراقی ( ظاهراٌ در اواسط سده پنجم می زیست )
ابن بنای مراکشی
ابوالعباس احمد بن محمد بن عثمان ازدی
دانشمند و ریاضی دان ( 654 - 721 )
ابن حنبلی
محمد بن ابراهیم رضی الدین ابو عبدالله معروف به ابن حنبلی
دانشمند حلبی ( 877 – 971 )
ابن خوام ( عماد الدین بغدادی )
عبدالله بن محمد بن عبدالرزاق عنادالدین بغدادی معروف به ابن خوام
ریاضی دان و طبیب ( 643 - 728 )
ابن دایه
ابو جعفر احمد ابن یوسف بن ابراهیم بن دایه
ریاضی دان و منجم مصری ( ؟ - در حدود 330 )
ابن سمح
ابوالقاسم اصبغ بن محمد بن سمح
ریاضی دان و منجم و طبیب اندلسی ( ؟ - 426 )
ابن سینا
ابو علی حسین ابن عبدالله بن حسن بن علی بن سینا
ریاضی دان و فیلسوف و طبیب و منجم ایرانی ( 370 - 428 )
ابن صلاح همدانی
ابوالفتوح احمد ابن محمد بن سریّ نجم الدین همدانی
ریاضی دان و فیلسوف و طبیب ایرانی ( ؟ - 548 )
ابن غازی مکناسی
محمد ابن احمد بن علی ابو عبدالله معروف به ابن غازی
دانشمند مراکشی که به ریاضیات نیز می پرداخت ( 841 - 919 )
ابن فلّوس
ابو طاهر اسماعیل ابن ابراهیم شمس الدین ماردینی معروف به ابن فلّوس
ریاضی دان مسلمان ( 590 - 637 یا 650 )
ابن قنفوذ ( ابن قنفذ )
ابو العباس احمد بن حسن معروف به ابن قنفذ
فقیه ومورخ که به ریاضیات نیز می پرداخت ( 741 - 809 یا 810 )
ابن مجدی
ابو العباس احمد بن رجب ، شهاب الدین معروف به ابن مجدی
ریاضی دان و منجم مصری ( 767 – 850 )
ابن هائم
ابو العباس احمد بن محمد ، شهاب الدین معروف به ابن هائم
دانشمند و ریاضی دان مصری ( 753 یا 156 - 815 )
ابن هیثم
ابوعلی حسن بن حسن بن هیثم
فیزیکدان و ریاضی دان بصری مصری ( 354 – 430 )
ابن یاسمینی
ابومحمد عبدالله بن محمد بن حجاج معروف به ابن یاسمینی
دانشمد مسلمان بربری نسب مراکشی ( ؟ - در حدود 601 )
ابن یونس
ابوالحسن علی ابن ابی سعید عبدالرحمان بن محمد بن احمد یونس صدفی
منجم و ریاضی دان مصری ( ؟ - 399 )
ابو اسحاق صابی
ابو اسحاق ابراهیم بن هلال بن ابراهیم حرّانی صابی
ادیب و شاعر و منجم و ریاضی دان ( 313 - 384 )
ابواسحاق کوبنانی
شیخ زاده ابو اسحاق بن عبدالله خادم کوبنانی
ریاضی دان ایرانی ( نیمه دوم قرن نهم )
ابوبکر قاضی
ابو جعفر خازن
ابو جعفر محمد بن حسین صاغانی خراسانی خازن
ریاضی دان و منجم ایرانی ( ؟ - در بین سالهای 350 و 360 )
ابوالجود
ابوالجود محمد بن لیث
ریاضی دان ایرانی ( نیمه دوم سده هارم و وایل سده پنجم )
ابوالحجاج نیشابوری
ابوالحجاج یوسف بن احمد نیشابوری
ریاضی دان ایرانی ( در حدود سده چهارم )
ابو الحسن اهوازی
ریاضی دان و منجم ایرانی ( نیمه دوم سده چهارم و احیاناٌ ربع اول سده پنجم )
ابوالحسن شمسی هروی
ریاضی دان ایرانی ( حدود سده چهارم )
ابوالحسن قاینی ( ابن بامشاد )
ابوالحسن علی بن عبدالله بن محمد بن بامشاد قاینی
ریاضیدان ایرانی ( در حدود نیمه دوم سده چهارم و نیمه اول سده پنجم )
ابو الحسن کاشی
ابوالحسن محمد بن احمد کاشی خضَری
ریاضی دان ایرانی ( ؟ - 928 )
ابوالحسن دَسکَری
ابو الحسین بن ابوالمعالی دسکری منجم
ابوزید فارسی
ابوزید حسن بن عبیدالله فارسی
ابو سعید ضریر جرجانی
ابوسعید محمد بن علی ضریر جرجانی
ریاضی دان ایرانی ( در حدود سده سوم )
ابو عبدالله شقاق
ابو عبدالله حسین ابن احمد شقاق بغدادی
ریاضیدان ( ؟ - 511 )
ابو عثمان دمشقی
ابو عثمان سعید بن یعقوب دمشقی
مترجم و ریاضی دان ( در اوایل سده چهارم در گذشت )
ابوالعلای بهشتی
ابوالعلای محمد بن احمد بهشتی اسفراینی معروف به فخر خراسان یا قمر خراسان
فقیه ایرانی که به ریاضیات نیز می پرداخت ( ؟ - 740 )
ابو علی حبوبی
ابو علی حسن بن حارث حبوبی خوارزمی
فقیه و دانشمند ایرانی که به ریاضیات نیز می پرداخت ( نیمه دوم سده چهارم )
ابوالفتح اصفهانی
ابوالفتح اصفهانی محمد بن قاسم بن فضل اصفهانی
ریاضی دان ایرانی ( زنده و فعال در 513 )
ابو الفضل هروی
ابوالفضل احمد بن سعد هروی
ریاضی دان و منجم ایرانی ( ؟ - بین 380 و 390 )
. . .
ریاضیدانان دوره اسلامی از سده سوم تا سده یازدهم هجری
ریاضیات هنری است باستانی واز همان آغاز از جمله ذهنی ترین و در عین حال علمی ترین تلاشهای آدمی بوده است. یعنی از همان 1800سال پیش از میلاد که بابلیها در زمینه خواص تجریدی اعداد به پژوهش پرداختند، ریاضیات در کنار جنبه های ادراکی نظری ، به صورت ابزار که هر روز برای مساحی زمین، دریانوردی وساختن بناهای بزرگ مورد نیاز بود، به کار میرفت.
از این رو در برداشت آزادی از کتاب زندگینامه ریاضیدانان دوره اسلامی نام چندی از بزرگان این رشته را در زیر نقل میکنیم.
آذر خور
ابوالحسن آذر خور بن استاد جشنس
مهندس ریاضی دان ایرانی ( نیمه دوم سده چهارم – ثلث ال سده پنجم )
ابراهیم بن سنان
ابو اسحاق بن سنان بن ثابت بن قره
ریاضی دان و منجم و پزشک مسلمان ( 296 - 335 )
ابن بدر
ابو عبدالله محمد بن عمر بن محمد بلنسی معروف به ابن بدر
ریاضی دان مسلمان اندلسی ( ؟ - پیش از 687 )
ابن بغدادی
ابو عبدالله حسن بن محمد بن حمله معروف به ابن بغدادی
ریاضی دان عراقی ( ظاهراٌ در اواسط سده پنجم می زیست )
ابن بنای مراکشی
ابوالعباس احمد بن محمد بن عثمان ازدی
دانشمند و ریاضی دان ( 654 - 721 )
ابن حنبلی
محمد بن ابراهیم رضی الدین ابو عبدالله معروف به ابن حنبلی
دانشمند حلبی ( 877 – 971 )
ابن خوام ( عماد الدین بغدادی )
عبدالله بن محمد بن عبدالرزاق عنادالدین بغدادی معروف به ابن خوام
ریاضی دان و طبیب ( 643 - 728 )
ابن دایه
ابو جعفر احمد ابن یوسف بن ابراهیم بن دایه
ریاضی دان و منجم مصری ( ؟ - در حدود 330 )
ابن سمح
ابوالقاسم اصبغ بن محمد بن سمح
ریاضی دان و منجم و طبیب اندلسی ( ؟ - 426 )
ابن سینا
ابو علی حسین ابن عبدالله بن حسن بن علی بن سینا
ریاضی دان و فیلسوف و طبیب و منجم ایرانی ( 370 - 428 )
ابن صلاح همدانی
ابوالفتوح احمد ابن محمد بن سریّ نجم الدین همدانی
ریاضی دان و فیلسوف و طبیب ایرانی ( ؟ - 548 )
ابن غازی مکناسی
محمد ابن احمد بن علی ابو عبدالله معروف به ابن غازی
دانشمند مراکشی که به ریاضیات نیز می پرداخت ( 841 - 919 )
ابن فلّوس
ابو طاهر اسماعیل ابن ابراهیم شمس الدین ماردینی معروف به ابن فلّوس
ریاضی دان مسلمان ( 590 - 637 یا 650 )
ابن قنفوذ ( ابن قنفذ )
ابو العباس احمد بن حسن معروف به ابن قنفذ
فقیه ومورخ که به ریاضیات نیز می پرداخت ( 741 - 809 یا 810 )
ابن مجدی
ابو العباس احمد بن رجب ، شهاب الدین معروف به ابن مجدی
ریاضی دان و منجم مصری ( 767 – 850 )
ابن هائم
ابو العباس احمد بن محمد ، شهاب الدین معروف به ابن هائم
دانشمند و ریاضی دان مصری ( 753 یا 156 - 815 )
ابن هیثم
ابوعلی حسن بن حسن بن هیثم
فیزیکدان و ریاضی دان بصری مصری ( 354 – 430 )
ابن یاسمینی
ابومحمد عبدالله بن محمد بن حجاج معروف به ابن یاسمینی
دانشمد مسلمان بربری نسب مراکشی ( ؟ - در حدود 601 )
ابن یونس
ابوالحسن علی ابن ابی سعید عبدالرحمان بن محمد بن احمد یونس صدفی
منجم و ریاضی دان مصری ( ؟ - 399 )
ابو اسحاق صابی
ابو اسحاق ابراهیم بن هلال بن ابراهیم حرّانی صابی
ادیب و شاعر و منجم و ریاضی دان ( 313 - 384 )
ابواسحاق کوبنانی
شیخ زاده ابو اسحاق بن عبدالله خادم کوبنانی
ریاضی دان ایرانی ( نیمه دوم قرن نهم )
ابوبکر قاضی
ابو جعفر خازن
ابو جعفر محمد بن حسین صاغانی خراسانی خازن
ریاضی دان و منجم ایرانی ( ؟ - در بین سالهای 350 و 360 )
ابوالجود
ابوالجود محمد بن لیث
ریاضی دان ایرانی ( نیمه دوم سده هارم و وایل سده پنجم )
ابوالحجاج نیشابوری
ابوالحجاج یوسف بن احمد نیشابوری
ریاضی دان ایرانی ( در حدود سده چهارم )
ابو الحسن اهوازی
ریاضی دان و منجم ایرانی ( نیمه دوم سده چهارم و احیاناٌ ربع اول سده پنجم )
ابوالحسن شمسی هروی
ریاضی دان ایرانی ( حدود سده چهارم )
ابوالحسن قاینی ( ابن بامشاد )
ابوالحسن علی بن عبدالله بن محمد بن بامشاد قاینی
ریاضیدان ایرانی ( در حدود نیمه دوم سده چهارم و نیمه اول سده پنجم )
ابو الحسن کاشی
ابوالحسن محمد بن احمد کاشی خضَری
ریاضی دان ایرانی ( ؟ - 928 )
ابوالحسن دَسکَری
ابو الحسین بن ابوالمعالی دسکری منجم
ابوزید فارسی
ابوزید حسن بن عبیدالله فارسی
ابو سعید ضریر جرجانی
ابوسعید محمد بن علی ضریر جرجانی
ریاضی دان ایرانی ( در حدود سده سوم )
ابو عبدالله شقاق
ابو عبدالله حسین ابن احمد شقاق بغدادی
ریاضیدان ( ؟ - 511 )
ابو عثمان دمشقی
ابو عثمان سعید بن یعقوب دمشقی
مترجم و ریاضی دان ( در اوایل سده چهارم در گذشت )
ابوالعلای بهشتی
ابوالعلای محمد بن احمد بهشتی اسفراینی معروف به فخر خراسان یا قمر خراسان
فقیه ایرانی که به ریاضیات نیز می پرداخت ( ؟ - 740 )
ابو علی حبوبی
ابو علی حسن بن حارث حبوبی خوارزمی
فقیه و دانشمند ایرانی که به ریاضیات نیز می پرداخت ( نیمه دوم سده چهارم )
ابوالفتح اصفهانی
ابوالفتح اصفهانی محمد بن قاسم بن فضل اصفهانی
ریاضی دان ایرانی ( زنده و فعال در 513 )
ابو الفضل هروی
ابوالفضل احمد بن سعد هروی
ریاضی دان و منجم ایرانی ( ؟ - بین 380 و 390 )
. . .