کلمه جو
صفحه اصلی

ابو منصور ماتریدی

دانشنامه عمومی

ابو منصور ماتُریدی (نام کامل: محمد بن محمد بن محمود أبو منصور الماتریدی السمرقندی الحنفی) (تاریخ مرگ: سال ۳۳۳ هجری قمری) مؤسس فرقهٔ ماتریدیه، متکلم، فقیه و مفسر قرآن ایرانی مسلمان بود. او که در ماترید از نواحی سمرقند در ماوراءالنهر به دنیا آمد، علم خداشناسی اسلامی و علم کلام را نزد استادانی چون ابوبکر احمد جوزجانی، ابونصر احمد بن عباس عیاضی (مهم ترین استادش)، عیاضی، نصیر بن یحیی بلخی و محمد بن مقاتل رازی آموخت.
پایگاه اطلاع رسانی نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه ها
سبحانی، جعفر، رسائل و مقالات، قم، مؤسسه امام صادق -.
قسطلانی، مصلح الدین؛ حاشیه کستکی بر شرح العقائد النسفیه.
زبیدی حنفی، محمد مرتضی؛ اتحاف السادة المتقین بشرح اسرار احیاء العلوم، قاهره.
مشکور، محمد جواد؛ سیر کلام در فرق اسلام، تهران، شرق، اول، ۱۳۷۶ خورشیدی.
به دلیل بدفهمی اشاره سمعانی (الانساب، برگ ۴۶۸ ب) به دامادش، برخی منابع جدید او را فردی مدنی نسب دانسته و او را انصاری خوانده اند، حال آنکه نسب او اشاره به خاستگاه وی از ماترید یا ماتریت، منطقه ای در سمرقند دارد که نشان از نژاد ایرانی اوست.
ابو منصور ماتریدی در زمینه های تفسیر، فقه و به خصوص کلام از صاحب نظران محسوب می شود. تأسیس مذهب کلامی ماتریدیه، پرورش شاگردان صاحب نظر و به جای گذاشتن آثار فراوان، از نکات قابل ذکر دربارهٔ ماتریدی است.
پس از سال ها کشمکش میان دو مذهب اهل حدیث و معتزله، در نهایت دو نفر به اندیشهٔ ساخت مکتبی میانهٔ این دو افتادند که اولی ابوالحسن اشعری (۲۶۰–۳۲۴ یا ۳۳۰ هجری) بود که مکتب اشاعره را در عراق و شام بنیان نهاد و دومی ابومنصور ماتریدی (۲۵۰–۲۴۸ یا ۳۳۳ هجری قمری) که در ماترید از نواحی سمرقند در ماوراءالنهر با انجام اصلاحاتی در مذهب تسنن، مذهب ماتریدی را بنیان نهاد.


کلمات دیگر: