اسروئن. [ اُ رُ ءِ ] ( اِخ ) ناحیتی بجنوب شرقی کابادوکیه درشمال بین النهرین. رجوع به اُسْرُاِن و اسرهه شود.
اسروئن
لغت نامه دهخدا
دانشنامه عمومی
اُسروئِن، اُسرُهه، اُسرُاِن، اوسروئن (به فرانسوی: Osrhoene, Osrohene, Osroène, Osrohes) یا اُسروهن(لاتینی شدهٔ خسروی، خسروان یا خسروانه)(به یونانی: Ὁσροηνή)(به سریانی: ܡܠܟܘܬܐ ܕܒܝܬ ܥܸܣܪܐ ܥܝܢܐ، تلفظ: ملکوثا دبیت اوسرائینی) نام دولتی بود نیمه خودمختار در شمال میان رودان، در نزدیکی شانلی اورفه در ترکیهٔ کنونی. باشندگان اسروئه سریانی زبان بودند و پایتختشان شهر رها بود.
لغتنامهٔ دهخدا
ایرانیکا-سرواژهٔ EDESSA
این سرزمین برای سالیان دراز میدان نبرد میان قدرت های منطقه از جمله ایرانیان، روم، ارمنستان و ... بود.
پروکوپیوس نام یونانی اُسروئیس را گرفته شده از واژهٔ ایرانی خسرو دانسته است. نام های مرکز این ایالت، از زمانی خیلی قدیمی تر از جمله در زمان سلوکیان اورهائی یا به عربی الرها در کنار کالیرهه و انطاکیه بود.در سال ۲۴۴ میلادی توسط یونانیان به ادسا تغییر نام یافت (شهری به همین نام در یونان نیز موجود است) و مقر کنت نشین ادسا شد که قریب ۹۰۰ سال دوام آورد تا اینکه در سال ۱۱۴۴ میلادی که توسط سلجوقیان تصرف شد و دوباره به همان نام قبلی الرها و در مقاطعی انطاکیه برگشت تا اینکه بالاخره در سال ۱۶۶۰ میلادی توسط عثمانی ها به اورفه تغییر یافت و در زمان جمهوریت کلمه شانلی به معنی دارای شان و منزلت به آن اضافه شد.
از تاریخ اسروئن پیش از دورهٔ چیرگی یونانیان خبر دقیقی نیست. همزمان با افول سلوکیان طایفه ای نبطی در پیرامون ۱۳۶ پیش از میلاد در حدود دولت آیندهٔ اسروئن جاگیرشده بودند. در ۱۲۰ میلادی اینان کنترل سوریه را به دست گرفتند. بسیاری از پادشاهان اسروئن آبگار یا مانو خوانده می شدند. این پادشاهی سخت متاثر از فرهنگ آرامی و در ستیز با هلنی گرایی بود. در سدهٔ پنجم میلادی ادسا مرکز فرهنگی-ادبی سریانی گردیده بود.
لغتنامهٔ دهخدا
ایرانیکا-سرواژهٔ EDESSA
این سرزمین برای سالیان دراز میدان نبرد میان قدرت های منطقه از جمله ایرانیان، روم، ارمنستان و ... بود.
پروکوپیوس نام یونانی اُسروئیس را گرفته شده از واژهٔ ایرانی خسرو دانسته است. نام های مرکز این ایالت، از زمانی خیلی قدیمی تر از جمله در زمان سلوکیان اورهائی یا به عربی الرها در کنار کالیرهه و انطاکیه بود.در سال ۲۴۴ میلادی توسط یونانیان به ادسا تغییر نام یافت (شهری به همین نام در یونان نیز موجود است) و مقر کنت نشین ادسا شد که قریب ۹۰۰ سال دوام آورد تا اینکه در سال ۱۱۴۴ میلادی که توسط سلجوقیان تصرف شد و دوباره به همان نام قبلی الرها و در مقاطعی انطاکیه برگشت تا اینکه بالاخره در سال ۱۶۶۰ میلادی توسط عثمانی ها به اورفه تغییر یافت و در زمان جمهوریت کلمه شانلی به معنی دارای شان و منزلت به آن اضافه شد.
از تاریخ اسروئن پیش از دورهٔ چیرگی یونانیان خبر دقیقی نیست. همزمان با افول سلوکیان طایفه ای نبطی در پیرامون ۱۳۶ پیش از میلاد در حدود دولت آیندهٔ اسروئن جاگیرشده بودند. در ۱۲۰ میلادی اینان کنترل سوریه را به دست گرفتند. بسیاری از پادشاهان اسروئن آبگار یا مانو خوانده می شدند. این پادشاهی سخت متاثر از فرهنگ آرامی و در ستیز با هلنی گرایی بود. در سدهٔ پنجم میلادی ادسا مرکز فرهنگی-ادبی سریانی گردیده بود.
wiki: رومی که برای نزدیک به ۴۰۰ سال وجود داشت
اسروئن همچنین ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
اسروئن همچنین ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
wiki: رومیان و همسایگان شرقی شان، ساسانیان بود و آسیب فراوانی در جنگ های پیاپی ایران-روم می دید. پس از مرگ امپراتور روم، دقیانوس در سال ۲۵۱ میلادی، جنگ درگرفت و ایرانیان به این استان تاختند. در نیمه دوم دهه ۲۵۰ میلادی، شاه ایران، شاپور یکم (۲۴۰–۲۷۰ میلادی) به شرق روم تاخت آورد، که والرین (۲۵۳–۲۶۰ میلادی) از آنجا دفاع می کرد، که شاپور او را در ۲۶۰ در ادسا دستگیر کرد. با این حال در سال بعد، شاپور به سنگینی از اذینه پالمیرایی شکست خورد و از اسروئن و میان رودان بیرون رانده شد.
این استان چندین و چند بار تسخیر و سپس بازپس گرفته شد. از آنجا که این یکی از استان های مرزی بود، یک لژیون رومی به نام Legio III Parthica در آنجا مستقر بود و Castrum او راسائنا بود، هر چند که تردیدهایی دربارهٔ این نکته وجود دارد.
از آنجا که اصلاحات، در استان های چهارگانهٔ امپراتور دیوکلسین در طول دوران سلطنتش از ۲۸۴ تا ۳۰۵ قبل از میلاد، بخشی از وجه اشتراکی با ریاست قضات شرق بود، دورهٔ ریاست قضات هم نام مشابهی داشت، با توجه به اسناد موسوم به نوتیتیا دیگنیتاتوم (اسناد مربوط به اواخر امپراتوری روم که جزییات سازمان اداری آن از شرق تا غرب را شرح داده) در اواخر قرن چهارم، می توان گفت که توسط یک فرماندار دارای رتبهٔ رئیس جمهور(لاتین) مدیریت شده بود، و همینطور مقر دوکس (لاتین:به معنی لیدر و رهبر، نام مشابه معاصر = دوک) بین النهرین بود، همان کسی که به مقام مرد برجسته رسید (عنوان و نشان رسمی در اواخر دوران باستان برای توصیف بالاترین رتبه در سناتورهای روم و قسطنطنیه) و واحدهای ارتش تحت فرمان او قرار گرفتند.
این استان چندین و چند بار تسخیر و سپس بازپس گرفته شد. از آنجا که این یکی از استان های مرزی بود، یک لژیون رومی به نام Legio III Parthica در آنجا مستقر بود و Castrum او راسائنا بود، هر چند که تردیدهایی دربارهٔ این نکته وجود دارد.
از آنجا که اصلاحات، در استان های چهارگانهٔ امپراتور دیوکلسین در طول دوران سلطنتش از ۲۸۴ تا ۳۰۵ قبل از میلاد، بخشی از وجه اشتراکی با ریاست قضات شرق بود، دورهٔ ریاست قضات هم نام مشابهی داشت، با توجه به اسناد موسوم به نوتیتیا دیگنیتاتوم (اسناد مربوط به اواخر امپراتوری روم که جزییات سازمان اداری آن از شرق تا غرب را شرح داده) در اواخر قرن چهارم، می توان گفت که توسط یک فرماندار دارای رتبهٔ رئیس جمهور(لاتین) مدیریت شده بود، و همینطور مقر دوکس (لاتین:به معنی لیدر و رهبر، نام مشابه معاصر = دوک) بین النهرین بود، همان کسی که به مقام مرد برجسته رسید (عنوان و نشان رسمی در اواخر دوران باستان برای توصیف بالاترین رتبه در سناتورهای روم و قسطنطنیه) و واحدهای ارتش تحت فرمان او قرار گرفتند.
wiki: اسروئن (استان روم)
کلمات دیگر: