یوحنای دیلمی

قدیس یوحنای دیلمی، (سریانی: ܝܘܚܢܢ ܕܝܠܡܝܐ) قدیس و کشیش آشوری تبار نسطوری قرن هفتم میلادی است که صومعه های بسیاری را در ایران و بین النهرین بنا کرد.
Last Friday of March West Syriac Churches
3rd Friday after the خاج شویان East Syriac Churches
بنا بر زندگینامه سریانی یوحنای دیلمی، یوحنا در هداتا شهری در محل نزدیک شدن زاب بزرگ و دجله در ۶۶۰ پس از میلاد متولد شد. او در جوانی به صومعه بت آبه پیوست. بعدها او توسط دیلمیان که در جنگ با اعراب اشغالگر بودند اسیر شد و به کرانه جنوبی دریای خزر برده شد. او از اسارت رهایی یافت و به تبلیغ مسیحیت در بین ساکنین آن خطه پرداخت.
زندگینامه او معجزه ای در نجات جان دختر خلیفه اموی را ذکر می کند. این کشیش به عنوان پاداش خواستار سرزمینی معاف از خراج در جنوب غرب ایران شد تا در آن صومعه ای بسازد. زندگی سریانی ذکر می کند که یوحنا سفری به بخدیدا داشت که در آن ساکنان اش را به مسیحیت گرواند و صومعه ای بنا کرد که هنوز نام او را بر خود دارد.
در راه خود به سوی فارس، او به طور معجزه آسایی حجاج بن یوسف حاکم عرب عراق را شفا داد. پس از رسیدن به بهبهان، او تعدادی از زرتشتیان را به مسیحیت گرواند و صومعه ای آنجا بنا کرد. او صومعه دیگری هم در نزدیکی کشکر بنا کرد که برای حل مناقشه ای بین کشیشان فارسی و فارسی زبان منطقه به جامعه سریانی زبان تخصیص یافت. در همین جا بود که یوحنا در ۲۶ ژانویه ۷۳۸ در گذشت.