شش و هشت (یا در زبان عامیانه شیش و هشت) اصطلاحی است که برای توصیف نوعی از موسیقی ایرانی به کار می رود که ضرب آهنگ شش هشت (68) دارد و به لحاظ حس موسیقایی، حالتی شورانگیز و رقص آور دارد.
ضرب آهنگ
رپ فارسی
خالتور
اصطلاح شش و هشت در اصل به کسر میزان شش هشت (یا شش هشتم) اشاره دارد که در نت نویسی با نماد 68 نشان داده می شود. با این حال، هر موسیقی شش هشتمی را نمی توان «شش و هشت» نامید. شش و هشت معمولاً برای توصیف موسیقی ایرانی که دارای این ضرب آهنگ باشد و حالتی شورانگیز و رقص آور داشته باشد به کار می رود. (منظور از «موسیقی ایرانی» در اینجا، موسیقی ای است که معمولاً در ارتباط با ایران شناخته می شود؛ شش و هشت در موسیقی برخی مناطق مجاور ایران، از جمله افغانستان، نیز رایج است).
از دیدگاه تئوری موسیقی، ریتم شش هشت یک ریتم دوضربی ترکیبی است و نه یک ریتم شش ضربی؛ به بیان دیگر، این ریتم دو ضرب قوی دارد و هر میزانش متشکل از دو بخشِ سه هشت (38) است. این نوع ریتم، در موسیقی ایرانی رایج است اما هر قطعه ای که این ضرب آهنگ را داشته باشد «شش و هشت» تلقی نمی شود. برای نمونه تصنیف مرغ سحر نیز از این ضرب آهنگ برخوردار است، اما ساختار آن متشکل از دو بخش سه ضربی نیست بلکه حاصل جمع یک بخش دوضربی و یک بخش چهارضربی است، و سرعت اجرای این قطعه هم کمتر از رنگ ها یا چهارمضراب هایی مثل شهرآشوب است و حالت رقص آور ندارد.
موسیقی شش و هشت احتمالاً ریشه در رِنگ دارد؛ رنگ یک فرم یا گونه از موسیقی سنتی ایرانی است که حالتی شاد و رقص آفرین دارد و در آن از ریتم شش هشتم استفاده می شود. رایج ترین الگوی ریتمیک در رنگ ها، الگویی به نام «شیرِ مادر» است که در موسیقی های شش و هشت هم متداول است. رنگ ها هم در موسیقی سنتی (در ردیف موسیقی ایرانی) و هم در موسیقی عامیانه (به خصوص در رقص ها از نوع شهری) نواخته می شده اند.
ضرب آهنگ
رپ فارسی
خالتور
اصطلاح شش و هشت در اصل به کسر میزان شش هشت (یا شش هشتم) اشاره دارد که در نت نویسی با نماد 68 نشان داده می شود. با این حال، هر موسیقی شش هشتمی را نمی توان «شش و هشت» نامید. شش و هشت معمولاً برای توصیف موسیقی ایرانی که دارای این ضرب آهنگ باشد و حالتی شورانگیز و رقص آور داشته باشد به کار می رود. (منظور از «موسیقی ایرانی» در اینجا، موسیقی ای است که معمولاً در ارتباط با ایران شناخته می شود؛ شش و هشت در موسیقی برخی مناطق مجاور ایران، از جمله افغانستان، نیز رایج است).
از دیدگاه تئوری موسیقی، ریتم شش هشت یک ریتم دوضربی ترکیبی است و نه یک ریتم شش ضربی؛ به بیان دیگر، این ریتم دو ضرب قوی دارد و هر میزانش متشکل از دو بخشِ سه هشت (38) است. این نوع ریتم، در موسیقی ایرانی رایج است اما هر قطعه ای که این ضرب آهنگ را داشته باشد «شش و هشت» تلقی نمی شود. برای نمونه تصنیف مرغ سحر نیز از این ضرب آهنگ برخوردار است، اما ساختار آن متشکل از دو بخش سه ضربی نیست بلکه حاصل جمع یک بخش دوضربی و یک بخش چهارضربی است، و سرعت اجرای این قطعه هم کمتر از رنگ ها یا چهارمضراب هایی مثل شهرآشوب است و حالت رقص آور ندارد.
موسیقی شش و هشت احتمالاً ریشه در رِنگ دارد؛ رنگ یک فرم یا گونه از موسیقی سنتی ایرانی است که حالتی شاد و رقص آفرین دارد و در آن از ریتم شش هشتم استفاده می شود. رایج ترین الگوی ریتمیک در رنگ ها، الگویی به نام «شیرِ مادر» است که در موسیقی های شش و هشت هم متداول است. رنگ ها هم در موسیقی سنتی (در ردیف موسیقی ایرانی) و هم در موسیقی عامیانه (به خصوص در رقص ها از نوع شهری) نواخته می شده اند.
wiki: شش و هشت