شطرنج اصیل ایرانی، از شطرنج مدرن قدیمی تر است. این بازی در حدود ۱۰۰۰ سال پیش، از هند وارد ایران شده است و در میان ایرانیان و مردم خاورمیانه محبوب شناخته شده است. شطرنج امروزی، ارتقا یافته این شطرنج است.
کلمه شطرنج از کلمه چتورانگا (در زبان سانسکریت) ناشی می شود که در اینجا چتو به معنای چهار و رانگا به معنای بازو است. این اصطلاح در زبان پارسی میانه، به صورت چترنگ پدیدار شده است. این کلمه در زبان عامیانه بعضی اوقات، ۱۰۰ رنج خوانده می شد و این به علت رنجهایی بود که افراد بازی کننده و دوستانشان، در طول بازی، متحمل می شدند. این کلمه پس از وارد شدن به زبان عربی، به زبان اسپانیایی ترجمه شده و شطرنج با نام اَخِدرِز وارد اسپانیا شد و سرانجام این بازی با نام چس (chess)، وارد کشورهای انگلیسی زبان شد.
کلمه شطرنج از کلمه چتورانگا (در زبان سانسکریت) ناشی می شود که در اینجا چتو به معنای چهار و رانگا به معنای بازو است. این اصطلاح در زبان پارسی میانه، به صورت چترنگ پدیدار شده است. این کلمه در زبان عامیانه بعضی اوقات، ۱۰۰ رنج خوانده می شد و این به علت رنجهایی بود که افراد بازی کننده و دوستانشان، در طول بازی، متحمل می شدند. این کلمه پس از وارد شدن به زبان عربی، به زبان اسپانیایی ترجمه شده و شطرنج با نام اَخِدرِز وارد اسپانیا شد و سرانجام این بازی با نام چس (chess)، وارد کشورهای انگلیسی زبان شد.
wiki: شطرنج تاریخی ایران