رسم شال اندازی

مراسم شال اندازی یکی از مراسم وابسته به چهارشنبه سوری است. این رسم از عهد باستان در شهرها و روستاهای ایران اجرا می شده است. رسم شال اندازی امروز بویژه در شهرها و روستاهای استان های همدان و زنجان به اعتبار خود باقی است. این رسم بدین گونه است که در شب چهارشنبه سوری پس از خاموشی آتش و کوزه شکستن و فالگوشی و مراسم گره گشایی و قاشق زنی، جوانان چندین دستمال حریر و ابریشمی را به سر یکدیگر گره زده، از آن طناب رنگین و بلندی حدود ۳ متر فراهم می آورند. آنگاه از راه پلکان خانه ها یا از روی دیوار بر بالای بام خانه افراد فامیل و همسایگان برآمده، طناب حریر یا ابریشمینی را از روزنه ای که در میان بام منازل جهت خروج دود اجاق یا تنور نان پزی تعبیه شده است، وارد منزل می نمایند و یک سر آن را خود در بالای بام در دست دارند. آنگاه با چند سرفهٔ بلند صاحبخانه را متوجه ورودشان می سازند. صاحبان خانه ها که در آن شب منتظر چنین شال هایی هستند به محض مشاهده طناب رنگین سوری، آنچه را که قبلاً آماده کرده، در گوشه شال می ریزند و گره ای بر آن می زنند سپس با یک تکان ملایم، صاحب شال را آگاه می سازند که هدیه سوری آماده است. آنگاه شال انداز شال را بالا می کشد. آنچه درون دستمال است هم فال است و هم هدیه چهارشنبه سوری. زیرا از روی نوع هدیه ای که در گوشه دستمال نهاده شده تفأل می نمایند. مثلاً اگر هدیه، گرده نانی باشد، آن نشانه نعمت است. شیرینی نشانه شیرین کامی و شادمانی است، انار نشانه کسرت فرزند در آینده است. گردو نشان از طول عمر دارد. بادام و فندق گویای سرسختی و استقامت در برابر دشواری هاست. اگر کشمش باشد نشانه پرآبی و پربارانی سال جدید است. گاهی با شال اندازان مزاح کرده بر سر شال آنان جاروی کوچکی می بندند که آن نشانه خانه خرابی و بیچارگی است.