شلمنسر سوم

شَلْمانَسَّر سوم یا سالماناسار سوم (آوانویسی کتیبه ها: Šulmānu-ašarēdu) پادشاه آشور در میان سالهای ۸۵۸ تا ۸۲۳ پ.م. بود. وی پسر فرمانروای پیشین آشور یعنی آشورناسیرپال دوم بود. معنی واژه شولانو-آشارِدو، «ایزد شولمانو برتر است.» می باشد.
کشور گیلزان به پادشاهی اوپو
کشور ماننا به پادشاهی اوآلکی
کشور هارونا به پادشاهی شولوسونو
کشور شوردورا به پادشاهی آرتاسارو
کشور آیدا؟ به پادشاهی نیک دیارا
کشور؟ به پادشاهی نیک دیما
کشور آریدو به پادشاهی نینی
شلمانسر سوم طی فرمانروایی طولانی خود همواره در حال لشکرکشی به کشورهای سمت شرق خود بود. برای نمونه ملت های واقع در میانرودان بابِل، سوریه، کوه های غرب ایران و همچنین کیزّووَدنا و اورارتو. لشکریان او به دریاچه وان و کوه های توروس رخنه کرده، هیتی های کارچمیش را ناچار به پرداخت باج کرده و بر پادشاهی های هماث و دمشق چیره شدند.
نام ماد برای نخستین بار در یک سنگ نگاره متعلق به شلمنسر سوم در سال ۸۳۵ پیش از میلاد ظاهر گردید.
حسن پیرنیا آورده است، پادشاهان آشوری که از جنگ های خود در ارمنستان و نواحی مجاور یاد کرده اند، تا سال ۸۳۷ پیش از میلاد اسمی از مادها و پارس ها نبرده اند، در این سال سالماناسار سوم یک سفر جنگی به کردستان کرده و برای نخستین بار نام از دو نوع مردم می برد، یکی را پارسوا و دیگری را آمادای می نامند. به طوری که آمده پارسواها در کوهستان ها مابین رود ذهاب و رود دیاله و آمادای ها در جلگه های اطراف این ناحیه سکنی داشته اند. مردم آمادای همان مادها بوده اند زیرا بعدها هم آشوریان به طوری که از کتیبه ها و بیانیه های آشوری دیده می شود، مادها را به این عنوان می نامیدند.