رایانش بی درنگ

در علوم رایانه رایانش بی درنگ یا محاسبه همزمان-با-وقوع (به انگلیسی: Real-time computing) به بررسی مسائل بی درنگ بودن سامانه های رایانه ای از جمله ضرب الاجل (سررسید)هایی (به انگلیسی: deadline) که برای یک پردازش وجود دارد می پردازد. در سامانه های غیر بی درنگ هیچ ضرب الاجلی برای پردازش ها وجود ندارد حتی اگر پاسخ سریع یا عملکرد بالا مورد انتظار باشد.
نیاز به نرم افزارهای بی درنگ معمولاً توسط سیستم عامل های بی درنگ و زبان برنامه نویسی بی درنگ برطرف می شود که بستری را برای ایجاد نرم افزارهای بی درنگ فراهم می سازند.
کاربرد سامانه های بی درنگ می تواند در زمینه هایی باشد که مأموریت بحرانی باشد. ترمزهای ضد قفل وسیله نقلیه مثال ساده ای از مورد استفاده سامانه های بی درنگ است، محدودیت پردازش درخواست در یک بازه زمانی کوتاه که در آن بازه ترمزها بایستی آزاد شوند تا از قفل شدن چرخ ها جلوگیری کنند. درصورتی که پردازش بی درنگ در ضرب الاجل نتواند درخواست پردازش را پاسخ دهد پردازش شکست خورده تلقی می شود. پردازش بایستی در ضرب الاجل درخواستی پایان یابد بدون توجه به بار پردازش های روی سامانه.
سامانهٔ بی درنگ به سامانه ای گفته می شود که درستی اجرای یک عملیات در آن تنها به درست بودن عملیات از نظر منطقی بستگی نداشته باشد بلکه اجرای آن عملیات در یک بازهٔ زمانی مشخص نیز در درستی اجرای عملیات در نظر گرفته شود.در سامانه های بی درنگ سخت (به انگلیسی: hard real-time) یا به عبارتی سامانه های بی درنگ بدون وقفه (به انگلیسی: immediate real-time) پایان اجرای یک عملیات پس از ضرب الاجل بی فایده تلقی می شود و چنین حالتی ممکن است یک خرابی بحرانی در کل سامانه به وجود آورد در حالیکه در سامانه های بی درنگ نرم (به انگلیسی: soft real-time) چنین تاخیری تحمل می شود و ممکن است با کیفیت پایین تر سرویس دهی شود. (همانند حذف برخی فریم ها در حین پخش یک ویدئو)