کلمه جو
صفحه اصلی

مهرداد ششم

فرهنگ فارسی

ملقب به اوپاتور و معروف به بزرگ حدود ۶۳ - ۱۳۲ ق م . پادشاه ۶۳ - ۱۱۱ ق م . پسر مهرداد پنجم . از جوانی و آغاز سلطنت وی اطلاع دقیقی در دست نیست . به تدریج بر کاپادوکیه پافلاگونیا بیثونیا و تمام قسمت جنوبی و شرقی دریای سیاه تسلط یافت . مخالفت وی با شاهان بیثونیا مقابله و دشمنانگی وی را با دولت روم باعث شد . مهرداد سه بار با رومیان جنگید و این جنگها در تاریخ به نام جنگهای مهردادی معروف است . مهرداد در نخستین جنگ مهردادی که از ۸۸ تا ۸۵ قم. طول کشید در ابتدا پیروزیهایی بدست آورد تا اینکه سردار وی در یونان از دست سولا سردار رومی شکست خورد . مهرداد ناچار به صلح شد و غرامت زیادی پرداخت . دومین جنگهای مهردادی از ۸۳ تا ۸۱ ق م . طول کشید . در این جنگ مهرداد سپاهیان رومی را شکست داد و پونتوس را مورد حمله قرار داد . در سومین جنگ ( ۶۶ - ۷۴ ق م . ) مهرداد بیثونیا را گرفت . پونتوس را از نو فتح کرد ( ۶۷ - ۶۸ ق م . ) اما از پومپئی سردار رومی در ۶۶ ق م . شکست یافت و به کریمه گریخت و سرانجام خودکشی کرد . بدون تردید مهرداد ششم یکی از بزرگترین سرداران تاریخ و بزرگترین دشمن روم در تمام قرون و اعصار بوده است .
پسر مهرداد پنجم و ملقب به اوپاتور و معروف به بزرگ .

لغت نامه دهخدا

مهرداد ششم. [ م ِ دِ ش ِ ش ُ ]( اِخ ) پسر مهرداد پنجم و ملقب به اوپاتور و معروف به بزرگ. وی در حدود سال 132 ق.م. متولد شد و از سال 120 تا 63 ق.م. سلطنت کرد. از جوانی و آغاز سلطنت اواطلاع دقیقی در دست نیست. به تدریج بر کاپادوکیه ، پافلاگونیا، بیثونیا و تمام قسمت جنوبی و شرقی دریای سیاه تسلط یافت. مخالفت وی با شاهان بیثونیا مقابله و دشمنانگی وی را با دولت روم باعث شد مهرداد سه بار بارومیان جنگید و این جنگها در تاریخ به نام جنگهای مهردادی معروف است. مهرداد در نخستین جنگ مهردادی که از 88 تا 84 ق.م. طول کشید در ابتدا پیروزیهایی به دست آورد تا اینکه سردار وی در یونان از دست سولا سردار رومی شکست خورد و مهرداد ناچار به صلح شد و غرامت زیادی پرداخت. دومین جنگ مهردادی از 83 تا 81 ق.م. طول کشید. در این جنگ مهرداد سپاهیان رومی را شکست داد و پونتوس را مورد حمله قرار داد. در سومین جنگ ( 74-64 ق.م. ) مهرداد بیثونیا را متصرف شد و پونتوس را از نو فتح کرد ( 68-67 ق.م. ). اما از پومپی سردار رومی در 66 ق.م. شکست خورد و به کریمه گریخت و سرانجام خودکشی کرد. مهرداد ششم یکی از بزرگترین سرداران تاریخ و بزرگترین دشمن روم در تمام قرون و اعصار بوده است. رجوع به تاریخ ایران مشیرالدوله صص 147-149 شود.

دانشنامه عمومی

مهرداد ششم (پنتوس). مهرداد ششم (به پارسی باستان: میتراداتا - (Miθradāta) «داده میترا (مهر)» و به یونانی: Μιθριδάτης میتراداتس) ملقب به اوپاتور و نامور به مهرداد بزرگ مقتدرترین شاه پُنتوس در شمال سرزمین آناتولی بود. او مدعی بود که از نوادگان کوروش بزرگ و از خانواده داریوش بزرگ است.
سال ۱۲۰ پیش از میلاد، اوج گرفتن قدرت پادشاهی پنتوس به وسیله مهرداد ششم پنتوس بود.
از سال ۱۲۰ تا ۹۰ پیش از میلاد دوران اتحاد مهرداد ششم پنتوس با روم بود.
۱۰۰ تا ۹۱ پیش از میلاد: حمله مهرداد ششم پنتوس به خاک جمهوری روم در آسیای صغیر.
۹۰ تا ۸۸ پیش از میلاد: فتح کاپادوکیه در آسیای صغیر به وسیله مهرداد ششم پنتوس.
از سال ۸۷ تا ۸۶ پیش از میلاد جنگ های مهردادی شروع می شود و مهرداد ششم پنتوس به وسیله رومیان از یونان و دیگر نقاط اروپا عقب رانده می شود.
از سال ۷۵ تا ۷۲ پیش از میلاد: شکست مهرداد ششم پنتوس از رومیان و گریختن و پیوستن به هم پیمانش تیگران دوم پادشاه ارمنستان.
۶۳ پیش از میلاد: مرگ مهرداد ششم پنتوس.
نام او به پارسی نو «مهرداد» است. این نام برگرفته از نام پارسی باستان یعنی «میتراداتا» است. هر دوی این نام ها به معنای "داده میترا (مهر)" است. میترا یا مهر ایزد باستانی ایرانی است. یونانیان و رومیان او «میتراداتس» نامیدند.
مهرداد یک شاهزاده ایرانی و دارای تبار یونانی بود. او مدعی بود که تبار ایرانی اش به کوروش بزرگ و داریوش بزرگ می رسد. همچنین او مدعی بود که تبار یونانی اش به آنتیپاتر که یکی از سرداران اسکندر بود و سلوکوس پادشاه پرآوازه سلوکی بازمی گردد.
وی که از حدود سال ۱۲۰ تا ۶۳ پیش از میلاد سلطنت نمود، بزرگترین دشمن امپراتوری روم در طول یک قرن پیش از میلاد محسوب می شد. مهرداد بزرگ به تدریج بر کاپادوکیه، پافلاگونیا، بیثونیا و تقریباً تمامی کرانه های دریای سیاه تسلط یافت. مخالفت وی با شاهان بیثونیا و پیشروی نیروهای روم به مدیترانه شرقی، دولت روم را در مقابل وی قرار داد و موجب شد تا سه بار با رومیان بجنگد و این جنگها در تاریخ به نام «جنگهای مهردادی» معروف است.


کلمات دیگر: