بیشتر نقالی ایرانی که روایت گری داستان های ایرانی در ایران باستان و دوره اسلامی بوده است بر عهده مردان در قهوه خانه ها بوده است اما در طول تاریخ زنان داستان سرایی بوده اند که در گردهمایی مردم به داستان های ایرانی و به ویژه شاهنامه فردوسی به عنوان پیشه، می پرداختند.
برای نخستین بار پس از انقلاب اسلامی ایران و پس از مرشد بلقیس در جشنوارهٔ دانشجویی سال ۱۳۷۶ بود که بانوانی در نمایش فتحنامهٔ کلات (به کارگردانی: مرضیهٔ طلایی، مهرالسادات میرحسینی) به سبک نقالی به هنرنمایی پرداختند.
در سال ۱۳۷۸ داود فتحعلی بیگی در ادارهٔ تئاتر ایران با دعوت از مرشد ولی اله ترابی کلاس های نقالی دایر کرد که هنرمندانی هم چون مینا صارمی، شیرین امامی و… در آن حضور یافتند. این کلاس نسلی از زنان نقال ایران را آموزش و پرورش داد. بدین روی در سال ۱۳۷۸ مینا صارمی در جشنوارهٔ آیینی سنّتی به اجرای نقالی پرداخت و چهار زن نقّال ایران (ساقی عقیلی، شیرین امامی، شقایق رهبری و زیبا عابدی) در جشنوارهٔ استان تهران با شیوه نقالی در نمایش خاتون به ایفای نقش پرداختند.
در جشنوارهٔ آیینی سنتی سال ۱۳۸۰ ساقی عقیلی و ساسان مهرپویان در نمایش عاشق کُشون نقش دو نقال را داشتند که برای یکدیگر و تماشاگران نقالی می کردند و هم زمان در تالار دیگری فاطمه حبیبی زاد، اجرای نقالی داشت که مرشد ولی اله ترابی نیز عصای خود را به وی به صورت نمادین، پیشکش نمود. در این جشنواره، ساقی عقیلی به عنوان بهترین بازیگر زن از سوی تماشاگران برگزیده شد. در این جشنواره شیرین امامی نیز به اجرای نقالی پرداخت.
در جشنوارهٔ آیینی سنتی سال ۱۳۸۲ دو زن نقال ایران، فاطمه حبیبی زاد و ساقی عقیلی در کنار ساسان مهرپویان و رضا پاپی در یک نقّالی چهار نفره هنرنمایی کردند.
نقالی آوازی همراه با موسیقی را در ایران باستان خنیاگری یا رامشگری می نامیدند. اصطلاح «نقالی» در دوره صفویه در ایران رایج شده و پیشتر با اصطلاحهای دیگری نیز شناخته می شده است که از آن جمله می توان به واقعه خوانی، قصه سرایی موزون، نقالی آوازی، خنیاگری، رامشگری، روضه خوانی، صورت خوانی، مناقب خوانی، سخنوَری، ذاکری، پرده خوانی، قوالی، معرکه گیری و واگویه اشاره داشت.
نخستین زنان نقال که روایتگر داستان های ایرانی بودند با همراهی نوازندگان به داستان گویی می پرداختند. پس از زمان ساسانیان، بانوان نقال بدون ساز هم نقالی می کرده اند اما هم چنان که مشخص است نقال، واژه ای عربی است که در آن زمان این واژه رایج نبوده است.
نخستین زن نقّال ایران در زمان ساسانیان در شاهنامهٔ فردوسی با نام آزادهٔ رومی یاد می شود که خنیاگر بهرام گور بوده و نقّالی موسیقایی انجام می داده است.
برای نخستین بار پس از انقلاب اسلامی ایران و پس از مرشد بلقیس در جشنوارهٔ دانشجویی سال ۱۳۷۶ بود که بانوانی در نمایش فتحنامهٔ کلات (به کارگردانی: مرضیهٔ طلایی، مهرالسادات میرحسینی) به سبک نقالی به هنرنمایی پرداختند.
در سال ۱۳۷۸ داود فتحعلی بیگی در ادارهٔ تئاتر ایران با دعوت از مرشد ولی اله ترابی کلاس های نقالی دایر کرد که هنرمندانی هم چون مینا صارمی، شیرین امامی و… در آن حضور یافتند. این کلاس نسلی از زنان نقال ایران را آموزش و پرورش داد. بدین روی در سال ۱۳۷۸ مینا صارمی در جشنوارهٔ آیینی سنّتی به اجرای نقالی پرداخت و چهار زن نقّال ایران (ساقی عقیلی، شیرین امامی، شقایق رهبری و زیبا عابدی) در جشنوارهٔ استان تهران با شیوه نقالی در نمایش خاتون به ایفای نقش پرداختند.
در جشنوارهٔ آیینی سنتی سال ۱۳۸۰ ساقی عقیلی و ساسان مهرپویان در نمایش عاشق کُشون نقش دو نقال را داشتند که برای یکدیگر و تماشاگران نقالی می کردند و هم زمان در تالار دیگری فاطمه حبیبی زاد، اجرای نقالی داشت که مرشد ولی اله ترابی نیز عصای خود را به وی به صورت نمادین، پیشکش نمود. در این جشنواره، ساقی عقیلی به عنوان بهترین بازیگر زن از سوی تماشاگران برگزیده شد. در این جشنواره شیرین امامی نیز به اجرای نقالی پرداخت.
در جشنوارهٔ آیینی سنتی سال ۱۳۸۲ دو زن نقال ایران، فاطمه حبیبی زاد و ساقی عقیلی در کنار ساسان مهرپویان و رضا پاپی در یک نقّالی چهار نفره هنرنمایی کردند.
نقالی آوازی همراه با موسیقی را در ایران باستان خنیاگری یا رامشگری می نامیدند. اصطلاح «نقالی» در دوره صفویه در ایران رایج شده و پیشتر با اصطلاحهای دیگری نیز شناخته می شده است که از آن جمله می توان به واقعه خوانی، قصه سرایی موزون، نقالی آوازی، خنیاگری، رامشگری، روضه خوانی، صورت خوانی، مناقب خوانی، سخنوَری، ذاکری، پرده خوانی، قوالی، معرکه گیری و واگویه اشاره داشت.
نخستین زنان نقال که روایتگر داستان های ایرانی بودند با همراهی نوازندگان به داستان گویی می پرداختند. پس از زمان ساسانیان، بانوان نقال بدون ساز هم نقالی می کرده اند اما هم چنان که مشخص است نقال، واژه ای عربی است که در آن زمان این واژه رایج نبوده است.
نخستین زن نقّال ایران در زمان ساسانیان در شاهنامهٔ فردوسی با نام آزادهٔ رومی یاد می شود که خنیاگر بهرام گور بوده و نقّالی موسیقایی انجام می داده است.
wiki: زنان نقال ایران