رقابت استاکلبرگ یا مدل استاکلبرگ، یک بازی راهبردی در علم اقتصاد و یک رقابت ترتیبی و ناقص است. ناقص بودن رقابت یا بازار در اصطلاح اقتصادی اشاره به بازاری دارد که در آن عناصر و عوامل انحصاری کم و بیش حضور دارند. به بیان دیگر تولیدکنندگان و مصرف کنندگان تا حدودی می توانند بر قیمت ها در بازار اثر بگذارند. به این ترتیب رقابت کنندگان این بازی عناصر انحصاری دوگانه در بازار هستند و رقابت در محدودهٔ بازار تعریف می شود. این بازی دو بازیکن دارد که هر یک دارای امتیازهای اختصاصی اند. به این معنا که رقابت بر سر دستیابی به یک هدف مشترک نیست و بازیکنان بر سر بهبود وضعیت شخصی و افزایش سود خود با یکدیگر به رقابت می پردازند.
رقابت کورنو
رقابت برتراند
نظریه بازی ها
اقتصاد ریاضی
علم اقتصاد
شکل گسترده بازی
مدل استاکلبرگ به نام هنریک استاکلبرگ نامیده شده است. وی در سال ۱۹۳۴ مقالهٔ ساختار و تعادل تجاری (ساختار و توازن بازار) را در راستای شرح این مدل منتشر کرد. این مدل بر مبنایی متمایز از مدل های قبل از خود برای بازارهای منحصر به دو فروشنده، مانند دو مدل کورنو و برتراند به وجود آمده و انتشار این مقاله، نقطهٔ جهشی در ساختار بازار به ویژه در زمینهٔ تجزیه و تحلیل بازارهای انحصاری دوگانه به حساب می آید. بازار انحصاری دوگانه موقعیتی از بازار است که دو ارائه دهنده بر سر تولید یک کالا مشترک یا خدمات مشترک در رقابت هستند.
بازیکنان این بازی دو ارائه کننده در بازار هستند که کالا یا خدمات مشترکی را ارائه می دهند و در جامعه ای یکسان با تقاضای یکسان و ارزش یکسان از آن تولیدی قرار دارند؛ بنابراین با توجه به این که هر دو در شرایط یکسان به سر می برند، رقابت بر سر افزایش میزان تولیدی و سود شخصی هر ارائه دهنده برای خود می باشد. در اصطلاحات نظریهٔ بازی ها، بازیکنان این بازی را رهبر و دنباله رو می نامند که به ترتیب بازی می کنند. رهبر، تولیدکنندهٔ شناخته شده تر یا ارائه دهندهٔ کالا بهتری است که در جایگاه بالاتری نسبت به دنباله رو قرار دارد و به همین دلیل نوبت تصمیم گیری در ابتدا به او تعلق می گیرد و گاهی وی را رهبر بازار نیز می نامند. دنباله رو پس از مشاهده و بررسی تصمیم رهبر بازار، تصمیم خود را در رابطه با میزان تولیدی مشخص می کند. هر بازیکن که شانس برتری و رهبر شدن را داشته باشد، احتمال حضور وی در یک رقابت نیز وجود دارد.
در بازی فرض بر این است که رهبر همیشه متعهد است. برای مثال قدم اول تعهد، پایبندی وی بر تصمیم اولیه اش را پس از اعلام تصمیم تضمین می کند. به بیان دیگر رهبر بعد از اعلام تصمیم اولیه اش اجازه ندارد بازگردد و تصمیم خود را تغییر دهد و باید به حرکت خود پایبند باشد.
رقابت کورنو
رقابت برتراند
نظریه بازی ها
اقتصاد ریاضی
علم اقتصاد
شکل گسترده بازی
مدل استاکلبرگ به نام هنریک استاکلبرگ نامیده شده است. وی در سال ۱۹۳۴ مقالهٔ ساختار و تعادل تجاری (ساختار و توازن بازار) را در راستای شرح این مدل منتشر کرد. این مدل بر مبنایی متمایز از مدل های قبل از خود برای بازارهای منحصر به دو فروشنده، مانند دو مدل کورنو و برتراند به وجود آمده و انتشار این مقاله، نقطهٔ جهشی در ساختار بازار به ویژه در زمینهٔ تجزیه و تحلیل بازارهای انحصاری دوگانه به حساب می آید. بازار انحصاری دوگانه موقعیتی از بازار است که دو ارائه دهنده بر سر تولید یک کالا مشترک یا خدمات مشترک در رقابت هستند.
بازیکنان این بازی دو ارائه کننده در بازار هستند که کالا یا خدمات مشترکی را ارائه می دهند و در جامعه ای یکسان با تقاضای یکسان و ارزش یکسان از آن تولیدی قرار دارند؛ بنابراین با توجه به این که هر دو در شرایط یکسان به سر می برند، رقابت بر سر افزایش میزان تولیدی و سود شخصی هر ارائه دهنده برای خود می باشد. در اصطلاحات نظریهٔ بازی ها، بازیکنان این بازی را رهبر و دنباله رو می نامند که به ترتیب بازی می کنند. رهبر، تولیدکنندهٔ شناخته شده تر یا ارائه دهندهٔ کالا بهتری است که در جایگاه بالاتری نسبت به دنباله رو قرار دارد و به همین دلیل نوبت تصمیم گیری در ابتدا به او تعلق می گیرد و گاهی وی را رهبر بازار نیز می نامند. دنباله رو پس از مشاهده و بررسی تصمیم رهبر بازار، تصمیم خود را در رابطه با میزان تولیدی مشخص می کند. هر بازیکن که شانس برتری و رهبر شدن را داشته باشد، احتمال حضور وی در یک رقابت نیز وجود دارد.
در بازی فرض بر این است که رهبر همیشه متعهد است. برای مثال قدم اول تعهد، پایبندی وی بر تصمیم اولیه اش را پس از اعلام تصمیم تضمین می کند. به بیان دیگر رهبر بعد از اعلام تصمیم اولیه اش اجازه ندارد بازگردد و تصمیم خود را تغییر دهد و باید به حرکت خود پایبند باشد.
wiki: رقابت استاکلبرگ