ابوالفتح میرزا مؤیدالدوله (درگذشته ۱۳۳۰ هجری قمری) شاهزاده قاجار که سالها بر ولایاتی چون خراسان، فارس، اصفهان و گیلان حکمرانی کرد.
رجال نامی ایران، مهدی بامداد، انتشارات زوار، جلد اول
روزنامه خاطرات، محمدحسن خان اعتمادالسلطنه، تصحیح ایرج افشار
انقلاب ایران، نوشته ادوارد براون
مؤیدالدوله پسر بزرگ سلطان مراد میرزا حسام السلطنه (عموی ناصرالدین شاه قاجار) و نوه عباس میرزا بود. او در سال ۱۲۸۶ هجری قمری افسرالدوله دختر ناصرالدین شاه را به همسری گرفت و در همان سال نیز کامران میرزا پسر ناصرالدین شاه با سرورالدوله خواهر مؤیدالدوله ازدواج کرد. به این ترتیب نفوذ و اعتبار مؤیدالدوله در دستگاه دولت فزونی گرفت.
ابوالفتح میرزا در سال ۱۲۸۷ ه.ق. که حسام السلطنه به حکومت یزد تعیین شد به نیابت از وی و به پیشکاری میرزا محمدحسین مستوفی تفرشی (ناظم الملک) به حکومت یزد رفت. سال بعد حکومت یزد به امیر دوستمحمدخان معیرالممالک پسر دوستعلی خان نظام الدوله معیرالممالک تعلق گرفت و در عوض حکومت اصفهان به حسام السلطنه داده شد. چون حسام السلطنه در این زمان در خراسان نیز حکومت داشت، باردیگر ابوالفتح میرزا را به نیابت از خود روانه اصفهان کرد و پیشکاری او را به ناظم الملک سپرد. ناظم الملک در همین سال درگذشت و به جای او میرزا حسینقلی خان نظام السلطنه مافی از طرف حسام السلطنه منصوب شد. در ۱۲۹۳ ه.ق. حسام السلطنه به جای بدیع الملک میرزا عمادالدوله حاکم کردستان و کرمانشاه گشت و چون خود در کرمانشاه می نشست، ابوالفتح میرزا را به نیابت به حکمرانی کردستان فرستاد. او در ۱۲۹۷ ه.ق. که شیخ عبیدالله نهری در مهاباد و ارومیه سر به شورش برداشت، کردستان را از آشوب حفظ کرد و به این سبب سال بعد لقب «مؤیدالدوله» و نشان سرتیپی گرفت.
مؤیدالدوله تا ۱۲۹۹ ه.ق. به حکمرانی کردستان برقرار بود. در این سال کردستان به حکومت های متعدد ظل السلطان ملحق گردید و مؤیدالدوله بجای الله قلی خان ایلخانی به حکومت زنجان فرستاده شد و تا سال ۱۳۰۱ ه.ق. که ناصرقلی خان عمیدالملک به حکمرانی زنجان منصوب گشت، در این مقام باقی بود. چون حکومت گیلان جزء ابواب جمعی کامران میرزا بود، مؤیدالدوله (که شوهر خواهر و برادرزن وی به شمار می رفت) در سال ۱۳۰۳ ه.ق. از جانب او به حکومت گیلان منصوب شد و تا سال ۱۳۰۵ ه. ق. حکومتش در آنجا ادامه داشت. ادوارد براون در کتاب «انقلاب ایران» در جایی که از شیخ احمد روحی و میرزا آقا خان کرمانی نام می برد چنین گوید:«از آنجا به رشت رفتند و چندی مهمان مؤیدالدوله حکمران دانشمند بودند ولی همینکه حکمران فهمید که آنها مورد بی مرحمتی ناصرالدین شاه هستند بیرونشان کرد از آنجا به استانبول رفتند.» در سال ۱۳۰۵ ه. ق. ناصرالدین شاه حکومتهایی را که زیر نظر و سلطه ظل السلطان و کامران میرزا بود از آنان منتزع کرد. از آن جمله حکومت گیلان بود که از مؤیدالدوله گرفته و به برادرش ابوالنصر میرزا حسام السلطنه سپرده شد. در سال ۱۳۰۸ ه.ق حسام السلطنه معزول گشت و مؤیدالدوله بار دیگر حکومت گیلان یافت و تا سال ۱۳۱۰ ه. ق. که به جای فتحعلی خان صاحبدیوان حکمران خراسان و متولی آستان قدس رضوی شد، در این مقام باقی بود.
رجال نامی ایران، مهدی بامداد، انتشارات زوار، جلد اول
روزنامه خاطرات، محمدحسن خان اعتمادالسلطنه، تصحیح ایرج افشار
انقلاب ایران، نوشته ادوارد براون
مؤیدالدوله پسر بزرگ سلطان مراد میرزا حسام السلطنه (عموی ناصرالدین شاه قاجار) و نوه عباس میرزا بود. او در سال ۱۲۸۶ هجری قمری افسرالدوله دختر ناصرالدین شاه را به همسری گرفت و در همان سال نیز کامران میرزا پسر ناصرالدین شاه با سرورالدوله خواهر مؤیدالدوله ازدواج کرد. به این ترتیب نفوذ و اعتبار مؤیدالدوله در دستگاه دولت فزونی گرفت.
ابوالفتح میرزا در سال ۱۲۸۷ ه.ق. که حسام السلطنه به حکومت یزد تعیین شد به نیابت از وی و به پیشکاری میرزا محمدحسین مستوفی تفرشی (ناظم الملک) به حکومت یزد رفت. سال بعد حکومت یزد به امیر دوستمحمدخان معیرالممالک پسر دوستعلی خان نظام الدوله معیرالممالک تعلق گرفت و در عوض حکومت اصفهان به حسام السلطنه داده شد. چون حسام السلطنه در این زمان در خراسان نیز حکومت داشت، باردیگر ابوالفتح میرزا را به نیابت از خود روانه اصفهان کرد و پیشکاری او را به ناظم الملک سپرد. ناظم الملک در همین سال درگذشت و به جای او میرزا حسینقلی خان نظام السلطنه مافی از طرف حسام السلطنه منصوب شد. در ۱۲۹۳ ه.ق. حسام السلطنه به جای بدیع الملک میرزا عمادالدوله حاکم کردستان و کرمانشاه گشت و چون خود در کرمانشاه می نشست، ابوالفتح میرزا را به نیابت به حکمرانی کردستان فرستاد. او در ۱۲۹۷ ه.ق. که شیخ عبیدالله نهری در مهاباد و ارومیه سر به شورش برداشت، کردستان را از آشوب حفظ کرد و به این سبب سال بعد لقب «مؤیدالدوله» و نشان سرتیپی گرفت.
مؤیدالدوله تا ۱۲۹۹ ه.ق. به حکمرانی کردستان برقرار بود. در این سال کردستان به حکومت های متعدد ظل السلطان ملحق گردید و مؤیدالدوله بجای الله قلی خان ایلخانی به حکومت زنجان فرستاده شد و تا سال ۱۳۰۱ ه.ق. که ناصرقلی خان عمیدالملک به حکمرانی زنجان منصوب گشت، در این مقام باقی بود. چون حکومت گیلان جزء ابواب جمعی کامران میرزا بود، مؤیدالدوله (که شوهر خواهر و برادرزن وی به شمار می رفت) در سال ۱۳۰۳ ه.ق. از جانب او به حکومت گیلان منصوب شد و تا سال ۱۳۰۵ ه. ق. حکومتش در آنجا ادامه داشت. ادوارد براون در کتاب «انقلاب ایران» در جایی که از شیخ احمد روحی و میرزا آقا خان کرمانی نام می برد چنین گوید:«از آنجا به رشت رفتند و چندی مهمان مؤیدالدوله حکمران دانشمند بودند ولی همینکه حکمران فهمید که آنها مورد بی مرحمتی ناصرالدین شاه هستند بیرونشان کرد از آنجا به استانبول رفتند.» در سال ۱۳۰۵ ه. ق. ناصرالدین شاه حکومتهایی را که زیر نظر و سلطه ظل السلطان و کامران میرزا بود از آنان منتزع کرد. از آن جمله حکومت گیلان بود که از مؤیدالدوله گرفته و به برادرش ابوالنصر میرزا حسام السلطنه سپرده شد. در سال ۱۳۰۸ ه.ق حسام السلطنه معزول گشت و مؤیدالدوله بار دیگر حکومت گیلان یافت و تا سال ۱۳۱۰ ه. ق. که به جای فتحعلی خان صاحبدیوان حکمران خراسان و متولی آستان قدس رضوی شد، در این مقام باقی بود.