ابوالفرج علی بن حسین بن هندو یا ابن هندو (متوفی ۴۱۰ یا ۴۲۰ ه. ق) پزشک و فیلسوف و شاعر ایرانی قرن چهارم و پنجم در دربار آل بویه و آل زیار است.
الکلم الروحانیه من الحکم الیونانیه، که در ۱۳۱۸ق در قاهره به چاپ رسید. ابن هندو در این کتاب سخنان نغز حکیمان یونان را که کمابیش حکم مثل سایر پیدا کرده اند، گرد آورد و در حدود نیمی از کتاب را به افلاطون اختصاص داد و آن گاه به دیگر فلاسفه که برخی از ایشان در میان مسلمانان ناآشنا هستند، پرداخت (نک: کردعلی، ۳۸–۴۱)؛
مفتاح الطب و منهاج الطلاب. این کتاب به کوشش مهدی محقق و محمدتقی دانش پژوه در تهران (۱۳۶۸ش) به چاپ رسیده است و دارای سه پیوست و ترجمهٔ خلاصهٔ آن به دو زبان فارسی و انگلیسی است؛
ملتقطات من الرساله المشوقه، که گزیده ای از الرساله المشوقه فی المدخل الی علم الفلسفهٔ اوست. این اثر در هفت فصل تنظیم یافته و به کوشش محمدتقی دانش پژوه در مجلهٔ جاویدان خرد (ص ۳۰–۳۳) به چاپ رسیده است.
اِبْنِ هِنْدو، نام چند تن از کاتبان، شاعران و ادیبان ایرانی نژاد سده های ۴ و ۵ ق(۱۰ و ۱۱م) است که زندگی نامهٔ دو تن از آنان چنان به هم آمیخته که تفکیک یکی از دیگری دشوار می نماید. منابع ما در موارد بسیار، روایات مربوط به علی را به پدرش حسین نسبت داده اند یا روایات مربوط به حسین را ذیل نام علی نهاده اند.
این خاندان، احتمالاً همه منسوب به خاندان شیعی مذهب آل هندو بوده (امینی، ۴/۱۷۲) و موطن اصلی نیاکان آنان هندوجان (هندیجان کنونی)، از روستاهای پیرامون قم، بوده است و کلمهٔ «هندو» در نام و نسبشان نشانهٔ تبار هندی آنان نیست (مدرسی، ۲/۱۷۸؛ دانش پژوه، ۲۷؛ قس: مایرهوف، ۹۵؛ فروخ، ۳/۸۸). با این همه، چنین نیز می توان پنداشت که لفظ هندو در نام آن روستا، دلیل بر اقامت گروهی مهاجر هندی در آن بوده است. نسبت قمی (نک: باخرزی، ۱/۶۰۸؛ ماخروخی، ۸۰)، رازی، بغدادی و احیاناً طبرستانی که در بعضی منابع به دنبال نام آنان آمده، بی گمان از آن جاست که اعضای این خاندان به قم با دیگر شهرها مناصب دولتی داشته اند.
ابوالفرج علی بن حسین بن هندو، کاتب، ادیب و شاعر مشهور. ظاهراً زادگاه و محل نشو و نمای وی طبرستان بوده است (نک: ابن اسفندیار، ۱/۱۲۵). یاقوت (۱۳/۱۳۹) دو بیت شعر از سروده های وی را در شکایت از اهل ری نقل کرده که می تواند بر اقامت او در آن شهر – احیاناً در کودکی یا نوجوانی – دلالت داشته باشد. وی در نیشابور دانش های یونانی و متون فلسفی را نزد ابوالحسن وائلی یا عامری (د ۳۸۱ق) و سپس دانش پزشکی را نزد ابوالحسن وائلی یا عامری (د ۳۸۱ق) و سپس دانش پزشکی را نزد ابن خمّار (ه م) فرا گرفت (نک: ابن هندو، ۱۶، ۲۸، ۵۳، ۶۰؛ یاقوت، ۱۳/۱۳۷؛ ابن شاکر، عیون، ذیل حوادث ۴۲۰ق، فوات، ۳/۱۳).
الکلم الروحانیه من الحکم الیونانیه، که در ۱۳۱۸ق در قاهره به چاپ رسید. ابن هندو در این کتاب سخنان نغز حکیمان یونان را که کمابیش حکم مثل سایر پیدا کرده اند، گرد آورد و در حدود نیمی از کتاب را به افلاطون اختصاص داد و آن گاه به دیگر فلاسفه که برخی از ایشان در میان مسلمانان ناآشنا هستند، پرداخت (نک: کردعلی، ۳۸–۴۱)؛
مفتاح الطب و منهاج الطلاب. این کتاب به کوشش مهدی محقق و محمدتقی دانش پژوه در تهران (۱۳۶۸ش) به چاپ رسیده است و دارای سه پیوست و ترجمهٔ خلاصهٔ آن به دو زبان فارسی و انگلیسی است؛
ملتقطات من الرساله المشوقه، که گزیده ای از الرساله المشوقه فی المدخل الی علم الفلسفهٔ اوست. این اثر در هفت فصل تنظیم یافته و به کوشش محمدتقی دانش پژوه در مجلهٔ جاویدان خرد (ص ۳۰–۳۳) به چاپ رسیده است.
اِبْنِ هِنْدو، نام چند تن از کاتبان، شاعران و ادیبان ایرانی نژاد سده های ۴ و ۵ ق(۱۰ و ۱۱م) است که زندگی نامهٔ دو تن از آنان چنان به هم آمیخته که تفکیک یکی از دیگری دشوار می نماید. منابع ما در موارد بسیار، روایات مربوط به علی را به پدرش حسین نسبت داده اند یا روایات مربوط به حسین را ذیل نام علی نهاده اند.
این خاندان، احتمالاً همه منسوب به خاندان شیعی مذهب آل هندو بوده (امینی، ۴/۱۷۲) و موطن اصلی نیاکان آنان هندوجان (هندیجان کنونی)، از روستاهای پیرامون قم، بوده است و کلمهٔ «هندو» در نام و نسبشان نشانهٔ تبار هندی آنان نیست (مدرسی، ۲/۱۷۸؛ دانش پژوه، ۲۷؛ قس: مایرهوف، ۹۵؛ فروخ، ۳/۸۸). با این همه، چنین نیز می توان پنداشت که لفظ هندو در نام آن روستا، دلیل بر اقامت گروهی مهاجر هندی در آن بوده است. نسبت قمی (نک: باخرزی، ۱/۶۰۸؛ ماخروخی، ۸۰)، رازی، بغدادی و احیاناً طبرستانی که در بعضی منابع به دنبال نام آنان آمده، بی گمان از آن جاست که اعضای این خاندان به قم با دیگر شهرها مناصب دولتی داشته اند.
ابوالفرج علی بن حسین بن هندو، کاتب، ادیب و شاعر مشهور. ظاهراً زادگاه و محل نشو و نمای وی طبرستان بوده است (نک: ابن اسفندیار، ۱/۱۲۵). یاقوت (۱۳/۱۳۹) دو بیت شعر از سروده های وی را در شکایت از اهل ری نقل کرده که می تواند بر اقامت او در آن شهر – احیاناً در کودکی یا نوجوانی – دلالت داشته باشد. وی در نیشابور دانش های یونانی و متون فلسفی را نزد ابوالحسن وائلی یا عامری (د ۳۸۱ق) و سپس دانش پزشکی را نزد ابوالحسن وائلی یا عامری (د ۳۸۱ق) و سپس دانش پزشکی را نزد ابن خمّار (ه م) فرا گرفت (نک: ابن هندو، ۱۶، ۲۸، ۵۳، ۶۰؛ یاقوت، ۱۳/۱۳۷؛ ابن شاکر، عیون، ذیل حوادث ۴۲۰ق، فوات، ۳/۱۳).