شبکه مستند سیمای جمهوری اسلامی ایران، یکی از شبکه های تلویزیونی دولتی کشور ایران است که در سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران مدیریت می شود.
دوربین شما: دوربین شما برنامهٔ کوتاهی است که نظر بینندگان را در مورد برنامه های شبکه و کم و کیف آن ها جویا می شود.
فیلم کوتاه: این برنامه به مدت شصت دقیقه به نمایش فیلم کوتاه، انیمیشن و گفتگو با سازندگان این فیلم ها و ارائه مباحث تخصصی مرتبط با فیلم کوتاه داستانی و انیمیشن می پردازد.
ایران: این مجموعه تلفیقی است از مستندهای کوتاه گزارشی با مضامین فرهنگی، گردشگری که توسط مستند سازان جوان و خلاق در شهرهای مختلف ایران تولید می شود.
دریچه: این مجموعه شامل مستندهای روز با موضوع سیاسی است.
خسته نباشید: این برنامه سعی دارد یک روز کاری مشاغل سخت و جذاب را با بیانی متفاوت به تصویر بکشد.
دوربین مستند: این مجموعه در قالب قسمت های کوتاه ۵ تا ۷ دقیقه ای مسائل اجتماعی، فرهنگی و هنری روز ایران را به تصویر می کشد.
گنجینه: در این برنامه مستندهای برگزیده دهه های ۴۰، ۵۰ و ۶۰ از مستندسازان برتر ایران پخش می شود.
گلستانه: تصاویر آرشیوی دیده نشده از تاریخ معاصر ایران طی سال های ۴۷ تا ۸۰ در قالب میان برنامه های کوتاه ۲ تا ۶ دقیقه ای در این مجموعه به تصویر کشیده می شود.
سیمرغ: این مستند خاطرات شفاهی حسین فردوست، ارتشبد ارتش شاهنشاهی و رئیس دفتر ویژه اطلاعات در دوران محمدرضا پهلوی است که در اواسط دهه ۶۰ ضبط شده.
نردبان: در این مجموعه مخاطبان می توانند همراه با مجری، پله پله مسیر فیلمسازی را طی کنند.
برنامه تلویزیونی انجمن سینمای جوان: این مجموعه برنامه در هر قسمت، به یکی از دفاتر انجمن سینمای جوان در شهرهای مختلف می پردازد و یک فیلم از تولیدات شهر مربوطه را پخش می کند.
سینماگران جوان: این مجموعه برنامه به پخش مستندهای کوتاه تولیدی انجمن سینماگران جوان می پردازد.
تماشا: سری برنامه های تماشا به پخش مستندها و تصاویر قدیمی و نوستالژیک تلویزیون ملی ایران که مورد ترمیم و افزایش کیفیت قرار گرفته اند، می پردازد.
سینما حقیقت: این مجموعه به پخش آثار مستند جشنواره بین المللی فیلم مستند ایران که هر سال آذر ماه برگزار می شود می پردازد.
نماگرد: در این برنامه سعی شده تصاویری که روزانه در فضای مجازی پخش می شوند و بینندگان بسیاری داشته، بازنمایی شود. یکی از قسمت های این برنامه به نقد کارآفرینی غیراصولی اختصاص داده شده بود. در این قسمت از رضا غیابی کارشناس حوزه کارآفرینی برای حضور در برنامه دعوت شد و او به معرفی روش های کارآفرینی اصولی پرداخت.
همسفر: این برنامه، مستندی است که در آن به شهرهای مختلف ایران سفر می کند.
تاریخ بازی های تیم ملی فوتبال: این مستند، بیان گر تاریخچه شکل گیری تیم ملی فوتبال ایران و حضور این تیم در دوره های مختلف مسابقات انتخابی المپیک، جام ملت های آسیا و بازی های آسیایی می باشد. بازیکنان و مربیان پیشکسوت تیم ملی همراه با پخش تصاویر دیده نشده ای از مسابقات که از آرشیو شخصی آن ها خارج شده به بیان این تاریخچه می پردازند.
با استقبال از روند پخش مستندهای حرفه ای در شبکه ۴ سیمای جمهوری اسلامی ایران طی کرد، با توجه به ضرورت پاسخگویی به نیازهای گوناگون جامعه مرکز مستندسازی سیما شکل گرفت و به تدریج روند حرفه ای تر شدن را طی کرد تا شبکه ای مختص این ساختار به عنوان اولین شبکه تخصصی دیجیتال پایه گذاری شود.
با راه اندازی رسمی فرستنده دیجیتال تلویزیونی در تهران، پخش این شبکه به عنوان اولین شبکه دیجیتال صدا و سیمای جمهوری اسلامی، به طور آزمایشی در تاریخ ۱۴ مهر ۱۳۸۸ شروع شد و در ۲۶ اسفند ۱۳۸۹ به صورت رسمی افتتاح شد.
برنامه های این شبکه در سراسر کشور از طریق فرستنده های دیجیتال زمینی روی کانال ۹ گیرنده های دیجیتال قابل دریافت است. همچنین برنامه های این شبکه از طریق ماهواره های اینتل ست ۹۰۲ و عرب ست بدر ۵ و در ایران و برخی مناطق آسیا پخش می شود.تماشای زنده این شبکه از طریق پایگاه پخش زنده اینترنتی سازمان صدا و سیما و خود وب سایت شبکه میسر است. دریافت این شبکه مانند سایر شبکه های تلویزیونی وابسته به صدا و سیما رایگان است. شبکه مستند در زمان شروع به کار، پنج ساعت در روز، از ساعت ۱۹ الی ۲۴ برنامه پخش می کرد ولی امروز این شبکه به صورت ۲۴ ساعته به پخش برنامه می پردازد.
دوربین شما: دوربین شما برنامهٔ کوتاهی است که نظر بینندگان را در مورد برنامه های شبکه و کم و کیف آن ها جویا می شود.
فیلم کوتاه: این برنامه به مدت شصت دقیقه به نمایش فیلم کوتاه، انیمیشن و گفتگو با سازندگان این فیلم ها و ارائه مباحث تخصصی مرتبط با فیلم کوتاه داستانی و انیمیشن می پردازد.
ایران: این مجموعه تلفیقی است از مستندهای کوتاه گزارشی با مضامین فرهنگی، گردشگری که توسط مستند سازان جوان و خلاق در شهرهای مختلف ایران تولید می شود.
دریچه: این مجموعه شامل مستندهای روز با موضوع سیاسی است.
خسته نباشید: این برنامه سعی دارد یک روز کاری مشاغل سخت و جذاب را با بیانی متفاوت به تصویر بکشد.
دوربین مستند: این مجموعه در قالب قسمت های کوتاه ۵ تا ۷ دقیقه ای مسائل اجتماعی، فرهنگی و هنری روز ایران را به تصویر می کشد.
گنجینه: در این برنامه مستندهای برگزیده دهه های ۴۰، ۵۰ و ۶۰ از مستندسازان برتر ایران پخش می شود.
گلستانه: تصاویر آرشیوی دیده نشده از تاریخ معاصر ایران طی سال های ۴۷ تا ۸۰ در قالب میان برنامه های کوتاه ۲ تا ۶ دقیقه ای در این مجموعه به تصویر کشیده می شود.
سیمرغ: این مستند خاطرات شفاهی حسین فردوست، ارتشبد ارتش شاهنشاهی و رئیس دفتر ویژه اطلاعات در دوران محمدرضا پهلوی است که در اواسط دهه ۶۰ ضبط شده.
نردبان: در این مجموعه مخاطبان می توانند همراه با مجری، پله پله مسیر فیلمسازی را طی کنند.
برنامه تلویزیونی انجمن سینمای جوان: این مجموعه برنامه در هر قسمت، به یکی از دفاتر انجمن سینمای جوان در شهرهای مختلف می پردازد و یک فیلم از تولیدات شهر مربوطه را پخش می کند.
سینماگران جوان: این مجموعه برنامه به پخش مستندهای کوتاه تولیدی انجمن سینماگران جوان می پردازد.
تماشا: سری برنامه های تماشا به پخش مستندها و تصاویر قدیمی و نوستالژیک تلویزیون ملی ایران که مورد ترمیم و افزایش کیفیت قرار گرفته اند، می پردازد.
سینما حقیقت: این مجموعه به پخش آثار مستند جشنواره بین المللی فیلم مستند ایران که هر سال آذر ماه برگزار می شود می پردازد.
نماگرد: در این برنامه سعی شده تصاویری که روزانه در فضای مجازی پخش می شوند و بینندگان بسیاری داشته، بازنمایی شود. یکی از قسمت های این برنامه به نقد کارآفرینی غیراصولی اختصاص داده شده بود. در این قسمت از رضا غیابی کارشناس حوزه کارآفرینی برای حضور در برنامه دعوت شد و او به معرفی روش های کارآفرینی اصولی پرداخت.
همسفر: این برنامه، مستندی است که در آن به شهرهای مختلف ایران سفر می کند.
تاریخ بازی های تیم ملی فوتبال: این مستند، بیان گر تاریخچه شکل گیری تیم ملی فوتبال ایران و حضور این تیم در دوره های مختلف مسابقات انتخابی المپیک، جام ملت های آسیا و بازی های آسیایی می باشد. بازیکنان و مربیان پیشکسوت تیم ملی همراه با پخش تصاویر دیده نشده ای از مسابقات که از آرشیو شخصی آن ها خارج شده به بیان این تاریخچه می پردازند.
با استقبال از روند پخش مستندهای حرفه ای در شبکه ۴ سیمای جمهوری اسلامی ایران طی کرد، با توجه به ضرورت پاسخگویی به نیازهای گوناگون جامعه مرکز مستندسازی سیما شکل گرفت و به تدریج روند حرفه ای تر شدن را طی کرد تا شبکه ای مختص این ساختار به عنوان اولین شبکه تخصصی دیجیتال پایه گذاری شود.
با راه اندازی رسمی فرستنده دیجیتال تلویزیونی در تهران، پخش این شبکه به عنوان اولین شبکه دیجیتال صدا و سیمای جمهوری اسلامی، به طور آزمایشی در تاریخ ۱۴ مهر ۱۳۸۸ شروع شد و در ۲۶ اسفند ۱۳۸۹ به صورت رسمی افتتاح شد.
برنامه های این شبکه در سراسر کشور از طریق فرستنده های دیجیتال زمینی روی کانال ۹ گیرنده های دیجیتال قابل دریافت است. همچنین برنامه های این شبکه از طریق ماهواره های اینتل ست ۹۰۲ و عرب ست بدر ۵ و در ایران و برخی مناطق آسیا پخش می شود.تماشای زنده این شبکه از طریق پایگاه پخش زنده اینترنتی سازمان صدا و سیما و خود وب سایت شبکه میسر است. دریافت این شبکه مانند سایر شبکه های تلویزیونی وابسته به صدا و سیما رایگان است. شبکه مستند در زمان شروع به کار، پنج ساعت در روز، از ساعت ۱۹ الی ۲۴ برنامه پخش می کرد ولی امروز این شبکه به صورت ۲۴ ساعته به پخش برنامه می پردازد.
wiki: شبکه مستند