کلمه جو
صفحه اصلی

ابوالفتح خازنی

دانشنامه عمومی

ابوالفتح عبدالرحمان منصور خازنی از ریاضی دانان بنام ایرانی در سده پنجم و ششم بود که نقش مهمی در تدوین گاهشماری جلالی داشت. وی خزانه دار دربار سلجوقی در مرو نیز بود.
از دیگر ابداعات مهم دیگر وی ساخت ترازویی آبی برای اندازه گیری جرم حجمی و خلوص اشیاء بوده است که به دلیل نشان دادن تقلبات گسترده مأموران حکومتی، توسط مقامات حکومتی نابود شد و وی نیز از غصه آن دق کرد. او هم چنین صاحب دیوان اعداد وفق است که در آن از علوم غریبه بهره برده است. یکی از شاهکارهای او لوحی است که بدان تسلیط می گویند و در آن از آیه فسیکفیکهم الله و هو السمیع العلیم از سوره بقره بهره برده است.

دانشنامه اسلامی

[ویکی اهل البیت] این صفحه مدخلی از اثر آفرینان است
عبدالرحمان ابوالفتح منصور خازنی
منجم و ریاضیدان. معروف به زاهد. غلام یونانی علی خازن مروزی بود.
وی در مرو پرورش یافت و در آنجا ریاضی و فلسفه را آموخت. گرچه نزد سلطان سنجر و بزرگان دربار وی احترام بسیار داشت ولی با این همه ساده زیسته بود. در سال 513 ق با توجه به ترازوی ارشمیدس، ترازویی ساخت و آن را «میزان الحکمه» نامید و ساعتی آبی نیز به نام «میزان الساعه» ساخت. از آثار وی: «زیج معتبر سنجری»؛ «میزان الحکمه» که از جالبترین کتابهای قرون وسطی در مکانیک و فیزیک است.


کلمات دیگر: