کلمه جو
صفحه اصلی

رحیم چلبیانلو

دانشنامه عمومی

رحیم خان چلبیانلو از رهبران عمده مخالفان جنبش مشروطه ایران است که تا پای جان در دفاع از استبداد مبارزه کرد. او پس از خلع محمدعلی شاه از سلطنت (۱۳۲۷)، در اردبیل آشوب کرد. در جنگی که بین ستارخان، که حاکم اردبیل شده بود، با رحیم خان و متحدانش درگرفت، ستارخان به سختی شکست خورد سپس حکومت مرکزی سپاهی مرکّب از سواران بختیاری، مجاهدین و قزاق را به جنگ رحیم خان فرستاد. این بار رحیم خان شکست خورد و به روسیه گریخت. سر انجام، در ۱۷ رمضان ۱۳۲۹ رحیم خان در یکی از راهروهای ارگ تبریز با شلیک گلوله اعدام شد.
اسلاف رحیم خان از آن سوی ارس به نواحی قره داغ کوچانده شده بودند. رحیم خان فرزند حاج علیخان، از سران عشایر چلبیانلو قره داغ بود. رحیم خان در سال ۱۲۹۷ قمری به حکم مظفر الدین شاه، که آن زمان بعنوان ولیعهد در تبریز ساکن بود، به حکومت ساوجبلاغ منصوب شد. در دوران پادشاهی مظفر الدین شاه، او با درجه میرپنجی و لقب نصرت السلطان رئیس طایفه چلبیانلو بود و به طوایف دیگر تعرض می کرد. ادوارد براون با اشاره به این موارد از رحیم خان بعنوان «راهزنی عمده» اسم می برد. در سال ۱۳۲۴ قمری، درست بعد از صدور فرمان مشروطیت، رحیم خان در معیت محمد علی میرزای ولیعهد به تهران رفت. اندکی بعد مظفر الدین در گذشت و محمد علی میرزا تاجگذاری کرد. رحیم خان، در منصب ریاست کشیک خانه، یکی از محارم شاه جدید شد.
در سال ۱۳۲۵ قمری بیوک خان، پسر رحیم خان، در منطقه ارسباران ۲۰۰ نفر روستایی را به قتل رساند و اینکار باعث خشم مشروطه خواهان شد. نتیجه آنکه رحیم خان بدستور شاه زندانی گردید. اما اندکی بعد، مجلس به سوگند وفاداری رحیم خان اعتماد کرده او را در راس سپاهی با تجهیزات کامل مأمور سرکوبی اشرار شاهسون و کرد به آذربایجان اعزام کردند. رحیم خان به محض رسیدن به اردبیل در آنجا اغتشاش راه انداخت. ستار خان برای مقابله عازم اردبیل شد، ولی شکست خورده به تبریز بازگشت.
در ۱۷ رمضان سال ۱۳۲۹ رحیم خان به حکم انجمن ایالتی تبریز در ارک تبریز به ضرب چند گلوله کشته شد.


کلمات دیگر: