شمارگان برگرفته از اعداد از زبان پیش-هندو-اروپایی (PIE)، توسط زبانشناسان نوین بر پایه شباهات یافت شده در میان زبان های هندو-اروپایی وجود دارد، شناسایی شده است. برخی از فرضیات این دانشمندان به شرح زیر است:
نخست (به پارسی میانه: 𐭯𐭥𐭲𐭥𐭬 fradum به پارسی میانه ی مانوی: 𐫜𐫡𐫤𐫇𐫖 fratum به اوستایی: 𐬟𐬭𐬀𐬙𐬆𐬨𐬀 fratəma یا 𐬞𐬀𐬊𐬌𐬭𐬌𐬌𐬀 paoirya) از ریشهٔ *pr̥h₃- (در پیوند و همریشه با پیشوندها «فَر-» (فرهنگ، فروهر) و «فَرا-» (فرارون، فراورده) به معنای پیش و جلو از ریشهٔ *prō به معنای «جلو» است) که به همراه پسوندهایی همچون *-mo-, *-wo- (مقایسه کنید با: primus در لاتین، perv در روسی) شکل گرفته است.
دوم (به پارسی میانه: 𐭣𐭲𐭩𐭪𐭫 dudīgar یا 𐭣𐭲𐭥𐭬 didom یا -𐭹𐭥𐭬 dōwom (بصورت پسوند) به پهلوی: 𐭁𐭉𐭃 bid به اوستایی: 𐬠𐬌𐬙𐬌𐬌𐬀 bitya ) در زبان های دختری بسیار ناهمگون است؛ گروهی از آن ها از ریشهٔ واژهٔ شمارهٔ «دو» بهره جسته اند و شماری دیگر از ریشهٔ h₂enteros به معنای «دیگر» (مقایسه کنید با: vĭtorŭدر اسلاوی کلیسایی کهن، añtrasدر لیتوانیایی و annarr در ایسلندی کهن) استفاده کرده اند.
از سوم تا ششم همگی از شماره های اصلی به همراه پسوندهای*-t(ó)- :*tr̥-t(ó)- / *tri-t(ó)-(سوم) و ... ساخته شده اند.
از هفتم تا دهم نیز با بکارگیری واکهٔ *-ó-در پایان شماره های اصلی ساخته شده اند برای نمونه:*oḱtow-ó- به معنای هشتم.
The cardinals ending in a syllabic nasal (seven, nine, ten) inserted a second nasal before the thematic vowel, resulting in the suffixes *-mó- and *-nó-. These and the suffix *-t(ó)- spread to neighbouring ordinals, seen for example in Vedic aṣṭamá- "eighth" and Lithuanian deviñtas "ninth".
برپایهٔ واپسین پژوهش های زبانشناختی؛ این شمارگان اینچنین هستند:
(همچنین بنگرید به قائده یkʷetwóres )
دیگر بازشناخت ها معمولاً اندکی با بازشناخت زیهلر (Sihler) و بیکز (Beekes ) متفاوت است. در سدهٔ نوزدهم یک بازشناخت از دانشمندی بنام بروگمان (Brugmann) انجام پذیرفت که برای ریشهٔ واژهٔ هزار در زبان های ژرمنی (برای نمونه thousand در انگلیسی نو) بازشناخت *tūsḱmtiə پنداشته شد. در سال ۲۰۰۴ فورتسون نیز چنین نگرشی داشت. عنصر *-dḱomt-(در شمارگان «بیست» تا «نود») و *dḱm̥t- (در «هزار») بر فرض این شمارگان برگرفته از *deḱm̥(t) به معنای«ده» بوده؛ بازشناخته شده است. لهمان (Lehmann ) بر این باور ست که اصل واژهٔ هزار که به دیسهٔ *ḱm̥tómنمایان شده ؛ به معنای «یک شماره ی بزرگ» بوده و رفته رفته به معنای «یکهزار» تبدیل گشته است.
نخست (به پارسی میانه: 𐭯𐭥𐭲𐭥𐭬 fradum به پارسی میانه ی مانوی: 𐫜𐫡𐫤𐫇𐫖 fratum به اوستایی: 𐬟𐬭𐬀𐬙𐬆𐬨𐬀 fratəma یا 𐬞𐬀𐬊𐬌𐬭𐬌𐬌𐬀 paoirya) از ریشهٔ *pr̥h₃- (در پیوند و همریشه با پیشوندها «فَر-» (فرهنگ، فروهر) و «فَرا-» (فرارون، فراورده) به معنای پیش و جلو از ریشهٔ *prō به معنای «جلو» است) که به همراه پسوندهایی همچون *-mo-, *-wo- (مقایسه کنید با: primus در لاتین، perv در روسی) شکل گرفته است.
دوم (به پارسی میانه: 𐭣𐭲𐭩𐭪𐭫 dudīgar یا 𐭣𐭲𐭥𐭬 didom یا -𐭹𐭥𐭬 dōwom (بصورت پسوند) به پهلوی: 𐭁𐭉𐭃 bid به اوستایی: 𐬠𐬌𐬙𐬌𐬌𐬀 bitya ) در زبان های دختری بسیار ناهمگون است؛ گروهی از آن ها از ریشهٔ واژهٔ شمارهٔ «دو» بهره جسته اند و شماری دیگر از ریشهٔ h₂enteros به معنای «دیگر» (مقایسه کنید با: vĭtorŭدر اسلاوی کلیسایی کهن، añtrasدر لیتوانیایی و annarr در ایسلندی کهن) استفاده کرده اند.
از سوم تا ششم همگی از شماره های اصلی به همراه پسوندهای*-t(ó)- :*tr̥-t(ó)- / *tri-t(ó)-(سوم) و ... ساخته شده اند.
از هفتم تا دهم نیز با بکارگیری واکهٔ *-ó-در پایان شماره های اصلی ساخته شده اند برای نمونه:*oḱtow-ó- به معنای هشتم.
The cardinals ending in a syllabic nasal (seven, nine, ten) inserted a second nasal before the thematic vowel, resulting in the suffixes *-mó- and *-nó-. These and the suffix *-t(ó)- spread to neighbouring ordinals, seen for example in Vedic aṣṭamá- "eighth" and Lithuanian deviñtas "ninth".
برپایهٔ واپسین پژوهش های زبانشناختی؛ این شمارگان اینچنین هستند:
(همچنین بنگرید به قائده یkʷetwóres )
دیگر بازشناخت ها معمولاً اندکی با بازشناخت زیهلر (Sihler) و بیکز (Beekes ) متفاوت است. در سدهٔ نوزدهم یک بازشناخت از دانشمندی بنام بروگمان (Brugmann) انجام پذیرفت که برای ریشهٔ واژهٔ هزار در زبان های ژرمنی (برای نمونه thousand در انگلیسی نو) بازشناخت *tūsḱmtiə پنداشته شد. در سال ۲۰۰۴ فورتسون نیز چنین نگرشی داشت. عنصر *-dḱomt-(در شمارگان «بیست» تا «نود») و *dḱm̥t- (در «هزار») بر فرض این شمارگان برگرفته از *deḱm̥(t) به معنای«ده» بوده؛ بازشناخته شده است. لهمان (Lehmann ) بر این باور ست که اصل واژهٔ هزار که به دیسهٔ *ḱm̥tómنمایان شده ؛ به معنای «یک شماره ی بزرگ» بوده و رفته رفته به معنای «یکهزار» تبدیل گشته است.
wiki: شمارگان پیش هندو اروپایی