کلمه جو
صفحه اصلی

انگشت پیچ

فرهنگ فارسی

۱ - هر چیز غلیظ و بسته که دور انگشت پیچد مانند : عسل شیره دوشاب . ۲ - ( اسم ) عهد شرط پیمان . ۳ - انعام اندک .۴ - معارض مخالف . ۵ - ( اسم ) حلوایی استکه از قند زاج سفید تخم مرغ عرق بید مشک آب لیمو و هل تهیه کنند .

فرهنگ معین

(اَ گُ ) ۱ - (ص مر. ) هر چیز غلیظ و سفت مانند عسل ، شیره . ۲ - معارض ، مخالف . ۳ - انعام اندک . ۴ - (اِمر. ) شرط ، پیمان . ۵ - نوعی حلوا. ۶ - نوعی گز به صورت شیرة سفید رنگ غلیظ و چسبنده .

لغت نامه دهخدا

انگشت پیچ. [ اَ گ ُ ] ( اِ مرکب ) عهد و شرط و اتفاق. ( ناظم الاطباء ). عهد و پیمان. ( مجموعه مترادفات ص 252 ) ( غیاث اللغات ) ( آنندراج ) :
سررشته قرار شد از دست و همچنان
انگشت پیچ تا سخن زلف دلرباست.
کمال خجند ( از آنندراج ).
|| دست آویز. ( غیاث اللغات ) ( آنندراج ) :
نکته چون مو شود انگشت پیچ دقتش
حرف بکر و خورده دانش گشت شاه نکته دان.
کمال خجند ( از آنندراج ).
|| مدخول و اعتراض کرده شده. ( ازآنندراج ). مورد ایراد. جای ایراد :
بجنبش زبان آوران جمله هیچ
همه حرفها کرده انگشت پیچ.
ظهوری ( از آنندراج ).
ناف مرکز را چون دایه قضا به تیغ مشیت برید از نهایت کوچکی جای انگشت پیچ در آن ندید. ( ملاطغرا در ثمره طبی از آنندراج ). || انعام اندک. || نام حلوایی. ( ناظم الاطباء ). چیزی چون بستنی که از سفیده تخم مرغ زده و آب لیمو و شکر درست کنند. عقیدگونه ای از سفیده تخم مرغ زده و صورت کفک گرفته با آب لیمو وشکر. ( از یادداشتهای مؤلف ). || ( ص ) معارض و مخالف. ( ناظم الاطباء ).

فرهنگ عمید

۱. هر چیز غلیظ و سفت نظیر عسل و شیره که دور انگشت پیچیده شود.
۲. نوعی شیرینی خشک به شکل ورقه های لوله شده که با خمیر شیرینی، خاک قند، هل، گلاب، و زاج سفید درست می کنند.
۳. [قدیمی] عهد، پیمان.
۴. [قدیمی] شرط.
۵. [قدیمی، مجاز] دست آویز.

دانشنامه عمومی

انگشت پیچ یک نوع خوردنی شیرین است که سوغات شهر همدان به شمار می آید. مواد اولیه انگشت پیچ را سفیده تخم مرغ، گلاب، شکر و آب تشکیل می دهد و قنادها آن قدر آن را بهم می زنند تا ظاهر آن سفت شده و حالتی مانند عسل به خود بگیرد. این شیرینی بین ۱۰۰ تا ۱۳۰ سال است که در همدان تهیه می شود. در مورد زرده های باقیمانده نیز قنادهای همدانی فکری هم به حال آن کرده اند و این زرده ها را به حلوازرده تبدیل می کنند.
فرهنگ معین، جلد اول، چاپ سال ۱۳۵۷
ابن سینا، حسین (۱۳۷۰). قانون در طب. ۷ جلدی. ترجمهٔ دکتر عبدالرحمن شرفکندی. تهران: انتشارات سروش. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازبینی= را بررسی کنید (کمک); پارامتر |تاریخ بازیابی= نیاز به وارد کردن |پیوند= دارد (کمک)
از لحاظ لغوی انگشت پیچ به هر چیز بسته و غلیظ و بسته ای که دور انگشت پیچد، مانند عسل، شیره دوشاب گفته می شود. همچنین حلوای انگشت پیچ نیز وجود دارد که حلوایی است که از قند، زاج سفید، تخم مرغ، عرق بیدمشک، آبلیمو و هل تهیه می شود.
در طب سنتی انواعی از انگشت پیچ وجود دارد که به منظور درمان بیماری و با خواص دارویی خاصی ترکیب شده اند. مثلاً انگشت پیچ مرّ مکّی که مخلوطی از مرّ و عسل است و برای درمان سرفه مزمن مورد استفاده قرار می گیرد.


کلمات دیگر: