جورماغون

جُرماغُون نُویان سردار مغول بود که در سال ۶۲۶ ه ق و در شروع حکومت اوگتای قاآن پسر سوم و جانشین چنگیز، به امر او دو سپاه برای فتح ممالک مفتوح نشده تشکیل شد، یکی به سمت ختای یعنی چین شمالی رفت و فرمانده سپاه صد هزار نفری دوم جرماغون نویان بود. این سپاه عهده دار سرکوبی قطعی جلال الدین خوارزمشاه و فتح آذربایجان و کردستان شد.
فهرست فرماندهان سپاه مغول در حمله به ایران
جرماغون عازم ایران شد و به تسخیر ممالکی که مغول درست آن را نگشوده بودند مانند غزنین، کابل، سند، زابلستان، طبرستان، گیلان، اران و آذربایجان و غیره اقدام کرد. جورماغون سلطان جلالدین را شکست داد و سلطان جلالدین که به کوه های میافارقین فرار کرده بود در آنجا به دست کردان کشته شد.
بعد از قتل جلال الدین مغول به سه دسته تقسیم شدند. یک دسته به غارت دیار بکر و نواحی اطراف رفتند و تا ساحل فرات پیش رفتند. دستهٔ دیگر به طرف شهر بتلیس (در ترکیه امروزی) رفتند دستهٔ سوم در سال ۶۲۸ ه ق بر مراغه تسلط یافتند و بعد به آذربایجان آمدند و چون از سرنوشت جلال الدین کسی خبر نداشت در حدود آذربایجان باقی ماندند و در اوایل سال ۶۲۹ به قصد تصرف تبریز حرکت کردند. مردم تبریز همینکه از نزدیک شدن سپاه مغول اطلاع یافتند با صلاح قاضی و رئیس شهر با فرستادن انواع هدایا و قبول خراجی گزافی مانع از خرابی شهر و قتل عام مردم شهر شدند.
در این حملات ثانوی، مغولان چون از حملات متقابل جلال الدین آسوده خاطر بودند و مردم نیز از همه جهت دچار رعب و وحشت فوق العاده گردیده بودند، بلامانع به تسخیر نواحی باقی مانده پرداختند و تا حوالی بغداد پیش راندند.