پخش مویرگی (Distribution Channel) که در زبان فارسی از واژه «مویرگی» برای توصیف آن استفاده می شود، اشاره به واحد توزیع کننده (Distributor) دارد که وظیفه خرید، انبارش و تحویل یا فروش محصولات را به خرده فروشی ها به عهده دارد.
تولیدکننده- مصرف کننده: این نوع کانال ساده ترین و کوتاه ترین نوع کانال توزیع هست. به صورتی که تولیدکننده خودش و به صورت مستقیم محصولش را به مصرف کننده می فروشد. فروش خانه به خانه، فروش از طریق ارسال پیام، یا از طریق فروشگاه هایی که مستقیماً توسط تولیدکننده اداره می شوند، همگی فروش مستقیم هستند؛ و در این دسته قرار می گیرند.
تولیدکننده- خرده فروش- مصرف کننده: این نوع کانال توزیع نسبت به حالت قبلی یک واسطه جدید به اسم خرده فروش دارد که می تواند فروشگاه های زنجیره ای باشند. این نوع کانال دیگر تولیدکننده درگیر مستقیم فروش نیست و فشار این کار را از دوش خود برداشته است. در عوض می تواند از بیرون روی فرایند توزیع نظارت داشته باشد.
تولیدکننده- عمده فروش- خرده فروش- مصرف کننده: این نوع کانال متداول ترین نوع کانال توزیع هست که در آن دو واسطه به نام خرده فروش و عمده فروش بین مصرف کننده و تولیدکننده حضور دارند. این نوع کانال توزیع برای تولیدکنندگانی مناسب است که قدرت مالی کم و رنج محصولات محدودتری دارند. (آن ها که این شرایط را ندارند معمولاً با یکپارچگی عمودی یک پله در زنجیره تأمین به پایین حرکت می کنند و وظیفه عمده فروش را به عهده می گیرند) یا به خدمات تخصصی یا پیشنهادهای ترفیعی عمده فروش نیازمندند.
تولیدکننده – عامل- عمده فروش- خرده فروش- مصرف کننده: این نوع کانال توزیع طولانی ترین نوع کانال است که در آن سه واسطه درگیر هستند؛ و برای توزیع های گسترده تر با تنوع محصولات و حضور در بازارهای گوناگون مناسب است.
به طور کلی کانال های توزیع می توانند دو نوع مستقیم یا غیر مستقیم داشته باشند که در حالت مستقیم کالا بدون واسطه از تولیدکننده به دست مصرف کننده می رسد (مثلاً در فروش اینترنتی). ولی در حالت غیر مستقیم، کانال می تواند از اجزای مختلفی مانند عمده فروش ها، توزیع کننده ها، عامل ها یا خرده فروش ها تشکیل شده باشد. هر واسط کالا را از واسط قبلی با قیمت مشخصی دریافت می کند و با قیمت بیشتری به واسط بعدی می فروشد تا این که نهایتاً به دست مصرف کننده نهایی می رسد.
در یک کانال توزیع سه نوع جریان حضور دارند:
کانال توزیع با توجه به این که در بر گیرنده کدام واسطه ها باشند، می تواند یکی از چهار حالت زیر باشد:
تولیدکننده- مصرف کننده: این نوع کانال ساده ترین و کوتاه ترین نوع کانال توزیع هست. به صورتی که تولیدکننده خودش و به صورت مستقیم محصولش را به مصرف کننده می فروشد. فروش خانه به خانه، فروش از طریق ارسال پیام، یا از طریق فروشگاه هایی که مستقیماً توسط تولیدکننده اداره می شوند، همگی فروش مستقیم هستند؛ و در این دسته قرار می گیرند.
تولیدکننده- خرده فروش- مصرف کننده: این نوع کانال توزیع نسبت به حالت قبلی یک واسطه جدید به اسم خرده فروش دارد که می تواند فروشگاه های زنجیره ای باشند. این نوع کانال دیگر تولیدکننده درگیر مستقیم فروش نیست و فشار این کار را از دوش خود برداشته است. در عوض می تواند از بیرون روی فرایند توزیع نظارت داشته باشد.
تولیدکننده- عمده فروش- خرده فروش- مصرف کننده: این نوع کانال متداول ترین نوع کانال توزیع هست که در آن دو واسطه به نام خرده فروش و عمده فروش بین مصرف کننده و تولیدکننده حضور دارند. این نوع کانال توزیع برای تولیدکنندگانی مناسب است که قدرت مالی کم و رنج محصولات محدودتری دارند. (آن ها که این شرایط را ندارند معمولاً با یکپارچگی عمودی یک پله در زنجیره تأمین به پایین حرکت می کنند و وظیفه عمده فروش را به عهده می گیرند) یا به خدمات تخصصی یا پیشنهادهای ترفیعی عمده فروش نیازمندند.
تولیدکننده – عامل- عمده فروش- خرده فروش- مصرف کننده: این نوع کانال توزیع طولانی ترین نوع کانال است که در آن سه واسطه درگیر هستند؛ و برای توزیع های گسترده تر با تنوع محصولات و حضور در بازارهای گوناگون مناسب است.
به طور کلی کانال های توزیع می توانند دو نوع مستقیم یا غیر مستقیم داشته باشند که در حالت مستقیم کالا بدون واسطه از تولیدکننده به دست مصرف کننده می رسد (مثلاً در فروش اینترنتی). ولی در حالت غیر مستقیم، کانال می تواند از اجزای مختلفی مانند عمده فروش ها، توزیع کننده ها، عامل ها یا خرده فروش ها تشکیل شده باشد. هر واسط کالا را از واسط قبلی با قیمت مشخصی دریافت می کند و با قیمت بیشتری به واسط بعدی می فروشد تا این که نهایتاً به دست مصرف کننده نهایی می رسد.
در یک کانال توزیع سه نوع جریان حضور دارند:
کانال توزیع با توجه به این که در بر گیرنده کدام واسطه ها باشند، می تواند یکی از چهار حالت زیر باشد:
wiki: شرکت پخش