کلمه جو
صفحه اصلی

ابلش

دانشنامه عمومی

آبلش. کوی آبلش نام منطقه ای مسکونی، کشاورزی و دامداری در کوهپایه های رشته کوه زاگرس در شهر تشان در شهرستان بهبهان در استان خوزستان در ایران است.
ده عباسقلی
تشان
ایل طیبی
طایفه تاج طیب
ایل بهمئی
شهرویی
کلگه زار
سرجوشر عدالت
تاکاییدی
حسین آباد شیخ
مسیری
محمود طیب
بجک
کوی آبلش دارای دو بخش بالا و پایین است که بخش بالا از جادهٔ اصلی به سوی کوه پایه و بخش پایینی از جاده به سوی پایین است. آب و هوای آبلش کوهپایه ای و بیشتر، گرم است. این منطقه از شمال به دشت های کشاورزی دیمی تا رسیده به منطقهٔ تنگ بن؛ از جنوب به دشت های بدون آبی که تا روستاهای سرجوشر(ها) ادامه دارد؛ از مشرق به کوه های زاگرس و از مغرب به باغستان ها و آثار باستانی دورهٔ ساسانی و زمین های کشاورزی تا رسیده به منطقه های پایین محدود است.از بهبهان به سمت آبلش باید از بخش کردستان بزرگ بهبهان، کردستان کوچک، حسین آباد آقا، حسین آباد شیخ، بدلی، کره سیاه، گراب، آل طیّب، حیات آباد، قالند، شهرک نیروی هوایی، تیپ دوم امام حسن مجتبیسپاه پاسداران، شهرویی، دودانگه، دوراهی لیکک (بهمئی)، ویسی بزرگو ویسی کوچک، تاکاییدی، آهنگران، پیرآباد، تل کهنه، چهاردهی، یوسفی، مشهد، ده ابراهیم (شاه غالب)، ثارالله و شهرک طالقانی عبور کرد. منطقه های بعد از آبلش در مسیر جادهٔ اصلی تا آخر نیز عبارت اند از کلگه زار، مسیری، درب (دبر؟) مورگاه، سرجوشر بدر، سرجوشر قدس، سرجوشر عدالت و سرجوشر آزادی.منطقه های نامبرده همگی در محدودهٔ جغرافیایی شهرستان بهبهان و شهر تشان جای می گیرند.
ساکنین این منطقه همگی از نژاد لُر؛ و بیشتر از طایفهٔ تاج الدین طیّب (نک: طایفه تاج طیب)ـ یکی از طوایف ایل طیبی و طایفهٔ عالی طیب (دیگر طایفهٔ ایل طیبی) و طایفه شاه حسینی (از طوایف ایل طیبی که زادگاه آن ها در منطقه جاورده گهگیلویه می باشد )و ایل بهمئی و یوسفی و خاندان سادات شیخ هابیلی منسوب به امامزاده یحیی و شماری دیگر از خانواده های پراکنده هستند.این منطقه در آغاز به ده عباسقلی معروف بود. عباسقلی طیّب نام شخصی است که او و پسران و دیگر بستگان نسبی و سببی اش (مانند فرج طیّب) ساکنان و زمین داران اولیهٔ و پرنفوذ این منطقه بودند و نام او بر این اساس بر این منطقه گذاشته شده بود.
ده عباسقلی و «آبلش» رسماً و عرفاً نام محلی باغستانی با خانه های خشت و گِلی بود که عموم مردم و جمعیت اصلی روستا در آن زندگی می کردند و بعدها به سرزمین تقریباً خالی از سکنهٔ بالای روستا و در کنار کوهپایه آمده و در آن جا ساکن شدند (آبلش کنونی). خود عباسقلی طیب از مهاجران استان کهگیلویه و بویر احمد به دلیل اختلافات قومی و جنگ های قبیله ای با برادرزادگان خود است. باید دانست پیش از ورود خاندان عباسقلی طیب، خاندان وکیل خان طیب برادر قیصرخان طیب حاکمان اولیۀ آبلش و زمین های اطراف آن بودند. ولی بعد از انتصاب سید حسین طباطبایی رئیس التجار از سوی محمدعلی شاه به عنوان حاکم بهبهان و آغاز حاکمیت او، عباسقلی طیب توانست از طریق روابط دوستانه و گفتگو با شماری از بزرگان بهبهان، از رئیس التجار حکم خان و تام الاختیاری منطقۀ آبلش و زمین های مربوط به آن را بگیرد.بعدها نام دیگرِ منطقه که هم اکنون آبلش است به طور رسمی بر منطقه گذاشته شد. پیش از شکل گیری آبلشِ کنونی، مردم در پایین روستا (در باغ ها و مزارع) زندگی می کردند و از دیرباز یک خانواده از ایل بهمئی(علی بهمئی) در بالای منطقه در آثار باستانی به جامانده از دورهٔ ساسانیان زندگی می کرد که اکنون خاندانی با چندین خانوار هستند. کمی بعد، مردمی از طوایف دیگر ایل بهمئی و طوایف ایل طیبی به این منطقه آمدند و از عباسقلی؛ و بعدها از پسران و بستگان او درخواست زمین کردند و در آنجا ساکن شدند.در سالیان اخیر مهاجران بیشتری از مناطقی از کهگیلویه و بویر احمد مانند بخش چاروسا، قیام، بَرَمُل، دهدشت، موگِر، آب بهاره، دیشموک و مناطق پشتکوه (زاگرس) و بَجَک به آبلش آمده و به طور دائم یا موقت ساکن شدند.بعضی از این خانواده های مهاجر در اندک زمانی پس از سکونت، با برخی از ساکنان اولیه یا قدیمی آبلش وصلت کردند.زبان مردم آبلش لری است و گویش آنان به زبان فارسی بسیار نزدیک است.


کلمات دیگر: