ابوحاتم مظفر اسفزاری . [ اَ ت ِ م ُ ظَف ْ ف َ رِ اَ / اِ ف َ / ف ِ ] (اِخ ) یا اسفراینی . یکی از علمای ریاضی و مَهَره ٔ فنون فلسفه . معاصر حکیم عمر خیام نیشابوری و معارض و مناظر اوست . او را در هیئت و جر اثقال ید طولی بود و در انواع علوم ریاضی و آثار علوی و حرکات کواکب تألیفات کثیره داشت . گویند او ترازوی ارشمیدس را که معروف بمیزان غِس ّ است بساخت و بخازن سلطان داد و او از بیم خیانتهای کرده آنرا بشکست و اجزاء در خاک نهان کرد و ابوحاتم چون بر این معنی واقف گشت در اندوه تباهی حاصل رنج چندساله بیمار گشت و هم بدان بیماری درگذشت .
ابوحاتم مظفر اسفزاری
لغت نامه دهخدا
دانشنامه عمومی
ابوحاتم مظفر اسفزاری ریاضی دان و ستاره شناس ایرانی قرن ۱۱ و اویل ۱۲ میلادی بود. تولد وی احتمالاً ۴۳۷ قمری بوده است. کنیهٔ او ابوحاتم و نام پدرش اسماعیل و از اهالی اسفزار است. وی معاصر عمر خیام بوده است. وی در اصلاح تقویم ایرانی با خیام همکاری داشت و رسالهٔ اختصار اصول اقلیدس وی به دست ما رسیده است. او به همراه خیام و خازنی در رصدخانهٔ مشهور سلجوقی در اصفهان فعالیت می کرده. وی کتابی به نام آثار عُلْوی به فارسی و دربارهٔ هواشناسی نگاشته. وی نوشته هایی در موضوعات ریاضیات، ستاره شناسی، فیزیک و مکانیک و احتمالاً اختراعاتی داشته اما به جز رسالهٔ اختصار اصول اقلیدس' بقیه به دست ما نرسیده اند. او در سال ۱۱۱۲ یا ۱۱۱۳ میلادی در بلخ با نظامی عروضی دیدار کرده است.
wiki: ابوحاتم مظفر اسفزاری
کلمات دیگر: