کلمه جو
صفحه اصلی

ابوسهل بیژن کوهی

دانشنامه عمومی

ابوسهل ویجن (بیژن) بن رستم کوهی یا ابوسهل کوهی (درگذشتهٔ \یرامون ۴۰۵ ه‍. ق) ریاضیدان و ستاره شناس ایرانی سدهٔ دهم میلادی/چهارم هجری و اهل مازندران بود.او کتابی دربارهٔ نواقص مسائل ارشمیدس نوشت و اولین بار اقدام به محاسبه نصف النهار نمود.
رساله فی البرکار التام و العمل به
رساله فی معرفت مایری من السما و البحر
رساله فی استخراج ضلع المسبع فی الدائر
المسائل الهندسه
زیادات لکتاب اقلیدس فی المعیات
مراکز الاکر
اخراج الخطین
صنعت الاسطرلاب
استخراج سمت القبله
تقسیم الکره بسطوح مستویه
پرگار تام
دوایر حماسه
گذشته از آثار ارزشمند او که به صورت دست نوشته های متعدد موجودند و تصحیح و ترجمه و مطالعه شده اند برخی از آثار او مفقود شده است.
بیژن پسر رستم کوهی ریاضیدانی از مردم طبرستان بود و در ایام سلطنت عضدالدوله و شرف الدوله در بغداد می زیست. در سال ۳۷۸ به دستور شرف الدوله رصد خانه ای در بغداد بنا کرد و در آن به رصد پرداخت. در جوانی از شاگردان ابو حامد صاغانی بوده است. تاریخ وفات کوهی را مورخان ۴۰۵ یا کمی بعد ازآن دانسته اند.پسوند کوهی که در بعضی منابع «قوهی» نیز یاد شده است، به معنای قهستان (قوهستان، کوهستان) می باشد. بیشتر مورخان، اصل وی را از جبال تبرستان در حوالی آمل می دانند.
کوهی علاوه بر آن که اخترشناسی دقیق و زبردست بود، در ریاضیات و به ویژه هندسه جایگاه بلندی داشت. سارتن نوشته است: " کوهی علاوه برآنکه منجمی دقیق و زبردست بود، در ریاضیات، خصوصاً هندسه مقامی شامخ داشت. جرج سارتن نوشته است که: کوهی هم خود را مصروف آن عده از مسائلی کرد که ارشمیدس و آپولونیس طرح کرده بودند و منجر به معادلات بالاتر از درجه دوم می شد و بعضی از آنها را حل کرد و شرایط قابل حل بودن آنها را مورد بحث قرار داد.


کلمات دیگر: