ابوتراب اصفهانی

اَبوتُرابِ اِصْفَهانی، متخلص به تُرابا (۹۸۹-۱۰۷۲ق/۱۵۸۱-۱۶۶۲م)، خوشنویس و نستعلیق نویس صاحب نام و یکی از معروف ترین شاگردان میرعماد است که پس از مرگ او به جانشینی اش بر مسند تعلیم خط نشست.
قطعه ای به قلم چهار دانگ و دو دانگ عالی با رقم «ذرهٔ بی مقدار ترایا...» در کتابخانه سلطنتی پیشین ایران
قطعه ای به قلم دو دانگ خوش با رقم و تاریخ (ابوتراب ۱۰۵۲) از مجموعه پیشین دکتر مهدی بیانی در موزه هنرهای تزیینی تهران
مرقع رنگین، «الواح»
قطعه ای به قلم دو دانگ خوش با رقم و تاریخ «ابوتراب ۱۰۵۱» در موزه رضا عباسی تهران
یک نسخه سبحه الابرار جامی به قلم کتابت خوش نیز در کتابخانه پیشین سلطنتی نگاهداری می شود که در پایان نسخه، کتابت آن به ابوتراب نسبت داده شده و به شیوهٔ خط او نیز هست «و مستبعد نیست که خط ابوتراب اصفهانی» باشد.
وی در یک خانوادهٔ بزرگ و توانگر اصفهانی زاده شد. در منابع از تاریخ تولد او سخنی نرفته، اما از آنجا که به نوشته میرزای سنگلاخ به هنگام مرگ ۸۳ ساله بوده، می بایست در ۹۸۹ق به دنیا آمده باشد. در جوانی «مدتی به مقتضای سن به هرزه گردی» مشغول بود و سپس به تزکیهٔ نفس پرداخت و در این راه کوشش بسیار کرد.
او در خوشنویسی یکی از شاگردان موفق میرعماد شد و در این هنر صاحب نام و پس از قتل میرعماد جانشین او شد و در اندک مدتی شاگردان زیادی تربیت کرد. ابوتراب در اصفهان در سن ۸۳ سالگی درگذشت و سال وفات او را ۱۰۷۲ ه . ق نوشته اند. او در مسجد لُنبان اصفهان در جوار خواجه صاین الدین ترکه به خاک سپرده شد.
نخستین استاد وی در خوشنویسی ملاعلی فایضی (درگذشت ۱۰۳۶ق) بود؛ بعد از او ابوتراب از میرعماد قزوینی تعلیم خط گرفت. او خود چگونگی پیوستنش به میرعماد را چنین نقل کرده: «روزی در قهوه خانه نشسته بودم که مرحوم میرعماد به اتفاق رشید همشیره زاده اش، از در قهوه خانه گذشت. به خاطر فقیر رسید که اگر میر صفای باطن دارد، به قهوه خانه می آید. با اینکه چند قدم رفته بود، برگشته به قهوه خانه آمد، قهوه خورد و برخاسته گفت که در خانه ما هم اینها می باشد. فقیر متنبه شده، روز دیگر به منزل ایشان رفته و در بالاخانه ای که بر سر در بود مکان ساخته، دوازده سال حرکت نکردم، چنانکه گلیمی که در زیر من بود، جای پای من سوراخ شد».

[ویکی فقه] ابوتراب اصفهانی (ابهام زدایی). ابوتراب اصفهانی ممکن است اشاره به اشخاص و شخصیت های ذیل باشد: • میرزا ابوتراب تراب اصفهانی، متخلص به غبار و تراب (مقـ ۱۱۴۳ق/۱۷۳۰م)، از پارسی سرایان هند در دورۀ عالمگیر• ملا ابوتراب اصفهانی، از علما و فقهای اصفهان و هم دوره ملاّمحمّدباقر مجلسی• ابوتراب بروجردی اصفهانی، از علما و فضلای اصفهان در قرن چهارده هجری• ابوتراب بن عبدالمهدی نفیسی اصفهانی، از اطبای حاذق و معاصر اصفهان• ابوتراب بن علی محمد زاهدی اصفهانی، از علمای سلسله مشایخ بیدآباد اصفهان در قرن چهارده هجری• ابوتراب بن محمدجعفر کلباسی اصفهانی، از علما و فضلای اصفهان در قرن سیزده و چهارده هجری• ابوتراب بن محمدعلی اصفهانی، از شعرای قرن دوازدهم هجری در اصفهان• ابوتراب بن ملاعلی زفره ای اصفهانی، از علما و فضلای اصفهان در قرن چهارده هجری• ابوتراب حجاب اصفهانی، از شعرا و ادبای اصفهان در زمان نادرشاه افشار• ابوتراب خادم اصفهانی، از ادبا و شعرای اصفهان• ابوتراب هرندی اصفهانی، از سلسله نحوی های هرند و ساکن اصفهان• ابوتراب همدانی بختیاری اصفهانی، از شعرا و نویسندگان معاصر اصفهان• ابوتراب بن ابوطالب ثقةالاسلام نائینی، از فضلا و علمای دوران مشروطیت در اصفهان• ابوتراب بن خواجه علی فرقتی جوشقانی کاشانی، از شعرا و ادبای اصفهان در زمان شاه عبّاس اوّل• سیدابوتراب بن حسن حسینی ملکی اصفهانی، عالم و فاضل قرن سیزدهم هجری در اصفهان• سیدابوتراب بن سیدمحمد موسوی اصفهانی، از فضلای اصفهان در قرن سیزدهم هجری• سیدابوتراب بن سیدمهدی درچه ای اصفهانی، از علما و فضلای قرن چهارده هجری در اصفهان• سیدابوتراب بن مرتضی خلیفه سلطانی اصفهانی، از بزرگان سلسله خلیفه سلطانی در قرن دوازدهم هجری
...