پیرهرات

مختصات: ۳۷°۴۱′۲۱″ شمالی ۴۸°۵۷′۵۰″ شرقی / ۳۷٫۶۸۹۱۷°شمالی ۴۸٫۹۶۳۸۹°شرقی / 37.68917; 48.96389
فهرست روستاهای ایران
پیرهرات، روستایی زیبا از توابع بخش اسالم شهرستان تالش در استان گیلان ایران است.پیرهرات اسالم تالشپیرهرات یکی از زیباترین روستاهای منطقه است. این آبادی نام خود را از نام زیارتگاهی که در آن جا وجود دارد گرفته است. این روستا و زیارتگاه آنجا در بین مردم به پیرَلات piralāt معروف است. pirāt هم نامی ست که خود اهالی بدانجا می گویند و این همان نام قبلی ست که این گونه خلاصه شده است. از زیبایی ها این روستا وجود یک اثر باستانی به صورت اتاقکی دایره ای شکل و با قطر حدود سه متر و ارتفاع حدود دو متر که سالهاست رو به ویرانی نهاده وبارها به وسیله دزدان آثار باستانی مورد تجائز و تخریب قرار گرفته وکسی نیست که فکری به حالش بکند. این اثر که به چلَّه خانَهčәllakhāna معروف است. این اثر متعلق به حدود هشتصد سال پیش است. در زیارتگاه این آبادی فردی به نام عبدالعزیز ابن عبدالغنی مدفون است. او اهل بخارا بود که ۲۲ سال در عراق و مصر به تحصیل علوم دینی مشغول بوده است. پس از پایان تحصیلات به قصد بازگشت به بخارا در اسالم ماندگار می شود. در محل حکومت حاکم منطقه که جهانگیر بوده است به زندگی وعبادت در بالای تپه مذکور می پردازد. او در سال ۷۰۰ ه‍.ق از دنیا رفت و در همان جا مدفون شد. (نگاه کنید به ویژه تالش ـ اردی بهشت ۱۳۷۲ ـ ضمیمه هفته نامه کادح ـ به کوشش علی عبدلی ـ مقاله پیر هرات ـ نوشته شهرام آزموده) سال ها بعد یعنی حدود دو قرن پیش نیز عارفی دیگر به نام شیخ عصام الدین معروف به حاج جان بابا که جد خاندان امینی،اسلامی،شیخ الاسلامی و انوری در اسالم است در آن جا دفن شد پس از آن نیز سه تن از اجداد این خاندان نیز در آنجا دفن شدند.از دیدنی های دیگر این روستا سنگ های منحصر به فرد تپه زیارتگاه پیر هرات است که سوسو می زنند. تپه زیارتگاه پیرهرات ۵۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. دیدن خاله سرا و دیگر روستاهای اسالم از آن جا زیبایی و لذت دیگری دارد که قابل وصف نیست. سَیجَلَه آولا sayjalaāvlā و جامبزرگ jāmbәzәrg (جام بزرگ) از دیگر زیارتگاه ها و اماکن مقدس روستاست. کافیرَه کاز kāfirakāz از دیگر دیدنی های روستاست که بنا به اعتقاد قدیمی های روستا صخره مذکور محل زندگی جمعی از کافران است که به خاطر نفرین شدن توسط اولیا (عبدالعزیز بن عبدالغنی) به سنگ تبدیل شده ا
این روستا در دهستان خاله سرا قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۹۴۸ نفر (۲۳۲خانوار) بوده است.