ابویعلی جعفری

ابویعلی محمد بن حسن شریف جعفری، (درگذشته ۴۶۳ ق) از نوادگان جعفر طیار و از متکلمان شیعه در بغداد بود. او پس از تکمیل مقدمات نزد علمای خاندانش، به حوزه درس شیخ مفید ملحق گردید و از حواریین و اصحاب خاص شد. جعفری پس از مرگ شیخ مفید، کرسی تدریس و فتوی و رهبری شیعیان را در بغداد به دست گرفت. از او آثار بسیاری بر جای مانده که الحجة فی الامامة، نَزهةُ النّاظر و تنبیهُ الخاطر، اخبار المُختار و ایمان آباءُالنّبی و... از آن جمله اند.
قاضی ابویعلی از علمای معروف مذهب حنبلی بوده که نام کامل آن بزرگوار محمد بن حسین بن خلف بن احمد است وی مولف کتاب با ارزش " الاحکام السلطانیه" میباشند که توسط انتشارات دارابن قتیبه کویت به سال 1989 چاپ شده است .

[ویکی شیعه] محمد بن حسن بن حمزه (وفات ۴۶۳ق/۱۰۷۱م) مشهور به ابویَعلیٰ جعفری فقیه و متکلم امامی بغداد بود. وی شاگرد شیخ مفید، سید مرتضی و حسین بن عبیدالله غضائری بود، و با دختر شیخ مفید ازدواج کرد و پس از مرگ شیخ، جانشینی او و تصدی درس کلام و فقه، به وی منزلت اجتماعی ممتازی بخشید به گونه ای که از نقاط دور و نزدیک چون موصل، صیدا، طرابلس و کربلا برای پرسش در موضوعات گوناگون علمی به وی رجوع می کردند. شاگردان بسیاری از محضر او استفاده کردند و تالیفاتی از وی به جای مانده است.
نام وی محمد بن حسن بن حمزه است و به سبب انتساب به جعفر بن ابی طالب به جعفری و گاه طالبی شهرت یافته است.
از آنجا که ابویَعلیٰ هنگام درگذشت شیخ مفید (۴۱۳ق) شایستگی جانشینی او را داشته و با توجه به تاریخ وفات ابویَعلیٰ می توان تولد وی را در دهه ۹ قرن ۴ق تخمین زد.