ابویعقوب

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) ابن راهویه . اسحاق بن ابراهیم بن مخلد الحنظلی المروزی . رجوع به ابن راهویه ابویعقوب و رجوع به اسحاق بن ابراهیم ... شود.

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) اقطع. یکی از شیوخ تصوف . در مائه ٔ سیم هجریه او در میان این طبقه مشهور و بزهد و علو درجه موصوف است در اوایل حال به بغداد بود و پس مجاور مکه ٔ معظمه گشت . در نفحات الانس آمده است که ابویعقوب اقطع کاتب الجنید و راسله شیخ ابوعبداﷲبن خفیف که ترجمه ٔ این طبقه را نگاشته آورده که شیخ ابوالحسن مزین حکایت کرد و گفت که چون بمکه رسیدم شیخ ابویعقوب اقطع در حال رفتن بود بر وی درآمدم که وصف او را شنیده بودم تا دیده باشمش جماعتی از مریدان مرا گفتند چون ببالین او درآئی اگر بتو التفات و توجهی کند شهادت بر وی عرض کن و در حقیقت مرا فریب دادند که کودک بودم و بی تجربه چون بر بالین وی نشستم بمن نگریست و توجهی مشفقانه کرد گفتمش ایها الشیخ نشهد ان لااله الااﷲ گفت ایّای َ تعنی بعزة من لایذوق الموت مابقی بینی و بینه الاّ حجاب العزّة؛ یعنی از این کلمه مقصود تو تلقین من بود در دم رفتن سوگند بغلبه و استیلاء آنکه نچشد مرگ که میان من و او نمانده مگر پرده ٔ عزت . شیخ الاسلام در ذیل این بیان گفته که پرده ٔ عزت اوئی اوست و توئی تو. شیخ ابوالحسن مزین پس از این حال که ازآن عارف کامل دید همواره میگفته است چون من که باشدکه شهادت بر دوستی از دوستان او عرضه کند و مراد ازاین افتخار دریافت صحبت شیخ اجل ابویعقوب اقطع بود.شیخ ابوعبداﷲبن خفیف گفته است که او مردی بود که درصفات حق و الوهیت میسوخت چنین کسی را از ورای پرده ٔعزت کلمه ٔ شهادت بر وی عرضه میکردند در ذیل این بیان شیخ الاسلام آورده که ابوعبداﷲ طاقی محتضر بود یکی شهادت بر وی عرضه کرد گفت خاموش باش قومی بی ادبان و بیحرمتان آمده اند و شهادت بر دوستی از دوستان او عرضه میکنند تو آنرا خود بگوی که من آنرا خود سالهاست گفته ام . توفنی مسلماً و الحقنی بالصالحین این کلام میگفت و جان بداد و وقتی جماعتی بر پیری از مشایخ شهادت عرضه کردند وی از آن غیرت از جای برجست بر یک یک شهادت عرضه میکرد تا همه بگفتند پس سر بزمین بازنهاد و جان بداد یکی پس از وفات آن پیر را بخواب دید پرسید حال تو چونست گفت سخت نیکوست . گفت ایمان ببردی گفت ببردم گفت بدر مرگ شهادت نگفتی گفت آن شهادت در عروق واعصاب من جای کرده و رسته بود. بالجمله سال وفات آن عارف کامل مضبوط نیست ولی همچنانکه از ترجمه اش مستفاد گردید مقارن بوده است با اواسط حدود مائه ٔ سیم هجریه . از کلمات اوست که گفته اگر خواهی بدانی که نادان کیست حریص را بنگر که خود را در دنیا محروم و در آخرت خوار دارد. از او پرسیدند اهل نعمت چه کسانند گفت آنانکه بضاعت عمر خود گذرانند و از برای لحظه ای حظنفس بدر دونان نروند و عزت نفس را بذلت طمع نیالایند- انتهی . (نقل به اختصار از نامه ٔ دانشوران ج 3 ص 127ببعد). و رجوع به نفحات الأنس جامی ص 85 و 86 شود.

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) اسحاق بن ابراهیم الخطابی . محدث است .

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) اسحاق بن ابراهیم مروزی . رجوع به اسحاق ... شود.

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) الحریمی ، مملوک . او را دویست ورقه شعر است . (ابن الندیم ).

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) اسحاق بن ابراهیم بن صیغون صیغونی . صوفی زاهد صالح و محدث مصری . ابن یونس در تاریخ خود ذکر او آورده و وفات ویرا به سال 302 هَ . ق . گفته است .

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) ابن خرزاد یوسف بن یعقوب . رجوع به یوسف ... شود.

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) یوسف بن خرزاد یعقوب . رجوع به یوسف ... شود.

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) ابن زیزی . در نفحات آمده است : شیخ الاسلام گفت که شیخ ابوعبداﷲ خفیف گوید که با ابن زیزی در سماعی حاضر شدم و قوال این بیت میخواند:
لو اسندت میتاً الی هجرها
عاش و لم ینقل الی القبر.
وقت ابن زیزی خوش شد دستها از پس پشت بر زمین نهادو سینه برافراشت و چشم بر آسمان دوخت و میگفت بگوی واﷲ که غیر من کس نمی شنود ناگاه خون از رگهای وی بگشاد که پنداشتی از آنجا فصد کرده اند و همچنان بود تا بیهوش بیفتاد ویرا بگرفتند و خونها بشستند. رجوع به نفحات الانس جامی چ هند ص 86 و 87 شود.

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) اسحاق بن ابراهیم الثقفی . محدث است . او از محمدبن المنکدر و از او عبیداﷲبن موسی روایت کند. و رجوع به اسحاق ... شود.

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) اسحاق بن ابراهیم بن محمدبن سهل . رجوع به اسحاق ... شود.

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) اسحاق بن ابراهیم بن مخلدبن ابراهیم و او ابن راهویه است . و محدث است . مولد 163 هَ . ق . وفات 238.

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) اسحاق بن اسرائیل . محدث است .

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) اسحاق بن حنین بن اسحاق عبادی طبیب و مترجم معروف . وفات به سال 297 هَ . ق . رجوع به اسحاق ... شود.

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) اسحاق بن سلیمان طبیب اسرائیلی . رجوع به اسحاق ... شود.

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) اسحاق بن عثمان الکلابی البصری . محدث است . او از اسماعیل بن عبدالرحمن بن عطیة و از او ابوالولید هشام بن عبدالملک روایت کند.

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) اسحاق بن عمار. معروف به ابن الجصّاص . رجوع به اسحاق بن عمار... شود.

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) اسحاق بن نصیر. کاتب بغدادی . رجوع به اسحاق ... شود.

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) یوسف بن سبکتکین . رجوع به یوسف بن ناصردین ... شود.

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) الزاجر المکفوف . ابوریحان ازکندی آرد که رشید انبانی از جواهر بیحیی داد و او انبان در خانه نهاد و بکاری برخاست و فراموش کرد و یکی از فراشان آن انبان بدزدید و چون یحیی بازگشت آنرا نیافت و سخت اندیشمند و غمین گشت و من نزد او بودم و ابویعقوب زاجر مکفوف را بخواندند و چون درآمد یحیی گفت همه سکوت کنید تا حواس او جمع باشد و از وی پرسید من ترا از امری پرسیدن خواهم بگوی آن چیست او اندکی بفکر فروشد سپس گفت مرا از گمشده ای سؤال کنی یحیی پرسید آن چیست این بار او مدتی طویل به اندیشه فروشد و دست بر زمین زد و گفت چیزی گران قیمت سپید و سرخ و سبز و آن در کیسه ای است و کیسه در ظرفی دیگر. یحیی گفت چنین است و یحیی پرسید کدام کس آنرا بگرفته است گفت فراش ، گفت او کجاست گفت به آبریز اندر است و یحیی بشکفت و گفت بالوعه های خانه تجسس کنند و او را بر بالای یکی از آنها یافتند و نزد یحیی بردند یحیی غلام را گفت پنج هزار درهم ابویعقوب را ده و فلان را بگوی تا او رابهمسایگی ما خانه ای به پنج هزاردرهم خرند ابویعقوب گفت اما این پنج هزار درهم به من رسید لیکن خانه هیچوقت خریده نخواهد شد یحیی گفت ای ابویعقوب این زجر و فال چیست گفت پایه ٔ او بر حواس است و من چشم ندارم وبا گوش خویش بزجر و عمل زجر پردازم چون درآمدم هیچ چیز نشنیدم گمراه شدم و ضلالت بمن دست داد پس گفتم مقصود ضاله و گمشده است و باز صوتی نشنیدم پس دست بفرش زدم و قمع خرما بدست من آمد و گفتم نخله را کانازی است و در آن سپید و سرخ و سبز باشد و آن چون رشته های گوهرهاست در طلع. و کاناز خود ماننده است بگوهرهای در انبان نهاده و آنگاه که از من پرسیدی کدام کس آنرا بر گرفته است نهیق خری شنیدم و خر تناور و قوی است گفتم در نزدیک ملوک بچنین صفت جز فراشان نباشند و گفتم آنرا فراش ربوده است از موضع آن پرسیدی در این وقت آوازی شنیدم که میگفت آنرا در آبریز ریز. یحیی پرسید در امر مالی که ترا دادیم چگونه پیشگوئی کردی گفت چون به پنج هزار درهم مرا امر فرمودی شنیدم که یکی از غلامان گفت آری گفتم این مال بمن رسد و آنگاه که امر خریدن خانه دادی باز غلامی دیگر گفت نه و پنج هزار درهم بگرفت و بشد و زمانی کوتاه پس از آن نکبت برامکه ببود. رجوع به الجماهر بیرونی ص 159 و 160 شود.

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) الزاهد. یکی از زهاد و صلحای معروف سیستانی الاصل .رجوع به تاریخ سیستان چ ملک الشعراء بهار ص 20 شود.

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) الزیات . یکی از مشایخ تصوف به روزگار جنید. صاحب نفحات الانس گوید: جنید گفت ما با جمعی از اصحاب درِ خانه ٔ ابویعقوب زیات بکوفتیم گفت شما را با خدای تعالی مشغولی نبود که بمشغول گردانیدن من آمدید من گفتم چون آمدن ما بتو از جمله مشغولی بحق است به آن از حق بریده نمیشویم و باز گویند ابویعقوب از بعض مریدان پرسید که قرآن یاد داری گفت نی گفت واغوثاه ! باﷲ مریدی که قرآن یاد ندارد چون ترنجی است که بوی ندارد پس بچه چیزتنعم میکند و بچه چیز ترنم میکند و بچه چیز با پروردگار خود راز می گوید. رجوع به نفحات الانس ص 85 شود.

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) هاشمی . یکی از شیوخ تصوف به اواخر مائه ٔ دویم و اوائل مائه ٔ سیم . رجوع به نفحات الانس جامی چ هند ص 25 و نامه ٔ دانشوران ج 3 ص 125 شود.

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) السکاکی . یاقوت در معجم الادباء گوید: ابویعقوب سکاکی از اهل خوارزم علامه و امام در عربیّت و معانی و بیان و ادب و عروض و شعر و متکلم و فقیه و متفنن در علوم بسیار و او یکی از افاضل عصر است که آوازه و ذکر او بهمه جا رسیده است . مولد اوبه سال 554 هَ . ق . بود و کتاب مفتاح العلوم تصنیف کرد در دوازده علم در غایت حسن و نیکوئی و جز آن نیز او را کتابهاست و امروز ببلده ٔ خوارزم در حیات است . رجوع به معجم الادباء یاقوت چ مارگلیوث ج 7 ص 306 و رجوع به یوسف بن ابی بکربن محمد... و رجوع به سکاکی شود.

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) السوسی . یوسف بن حمدان . استاد ابویعقوب نهرجوری . یکی از شیوخ تصوف . او در بصره میزیست و به ابله چهار فرسنگی بصره درگذشت . رجوع به نفحات الانس جامی چ هند ص 84 و نامه ٔ دانشوران ج 3 ص 126 شود.

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) فرقدبن یعقوب السنجی . محدث است . و رجوع به فرقد... شود.

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) قَبلی ّ. محدث است .

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) یوسف بن ایوب بن یوسف بن وهرة الهمدانی . رجوع به یوسف ... شود.

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) کورَتی . از عرفای اواخر مائه ٔ سیم هجریه و اوائل مائه ٔ چهارم است . در زمان سلطنت سامانیان در میان این طبقه معروف و مشهور بود وجمعی از مشاهیر این طبقه او را دیده اند از جمله شیخ اجل عبداﷲ انصاری نوشته که در اوایل حال من او را دیدم پیری صاحب وقت روشن ضمیر و دارای کرامات بود پیوسته چوبی در دست گرفتی و رومالی بر میان آن بسته او راگفتند این چیست گفت اینهم فنی است مانند فنون دیگر یعنی نوعیست از ملامت . از شیخ معمر مالکی حکایت شده است که گفت روزی از محلی عبور میکرد جماعتی از معدلان را در جائی نشسته دید یعنی عدول قاضیان را، بر ایشان برخواند تحسبهم جمعاً و قلوبهم شتّی . یعنی پنداری که ایشان را جمعیّتی حاصلست بصورت جمعند و دلهای ایشان پریشان . وقتی از او پرسیدند یا شیخ طبقات خلایق در حق یکدیگر چه میگویند گفت آنکه حق گوست او را قول صحیحست گفتند معنی این چیست . گفت بخیال خود منفعتی از برای خود و ضرری از برای غیر نخواهد و تعصب ننماید.
وقتی او را گفتند مارا نصیحتی کن گفت آنکس که در دیده عبرت باشد خود ازگردش دهر نصیحتی خواهد یافت و اگر او را نظری نیست سخنهای بزرگان را درو تأثیری نباشد. یکی از بزرگان اهل علم وقتی بر او بگذشت که در مکانی نشسته و اندوه زیاد داشت از وی پرسید یا شیخ چرا بدینسان اندوهگینی گفت چرا اندوهگین نباشم که لحظه ای امید زندگانی ندارم و بضاعتی نه که توانم رو بدانسوی نهاد و آن عالم را از گفته ٔ وی گریه ٔ بسیار دست داد و تغییر حالت پدید گردید. از کلمات اوست که گفته وقت خود را غنیمت دان و در آن وقت کار رفتن بساز که در وقت حرکت بیراحله و در رسیدن بمنزل بی توشه نباشی و نیز گفته شرط دین بجای آوردن آداب آن است و عمل کردن به احکام آن والا در عداد اهل دین او را نتوان معدود داشت . سال وفات آن عارف کامل بدست نیامد ولی از ترجمه اش همچنانکه مستفاد گردید مقارن بوده است با اواسط مائه ٔ چهارم هجریه در زمان دولت و سلطنت سامانیان . رجوع به نامه ٔدانشوران ج 3 ص 131 و نفحات الانس ص 87 شود.

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) مستنصر. یوسف بن محمد. رجوع به یوسف بن محمد ملقب به مستنصر... شود.

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) مولی لاَّل عبیداﷲ. محدث است .

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) اهوازی . طبیبی به روزگار عضدالدوله ٔ دیلمی از مردم اهواز.ابن ابی اصیبعه گوید: او در صناعت طب مشکور و جمیل الطریقه بود و آنگاه که عضدالدوله بیمارستان معروف رابه بغداد بنا کرد او را نیز با جمعی از اطباء بکار بیمارستان گماشت و از کتب او مقاله ای است در اینکه سکنجبین بزوری گرمتر از تریاق است و در بعضی کتب نام این کتاب رسالة فی اثبات ان اقسومالی (ماءالعسل ) المُطیب احرّ من التریاق ، آمده . رجوع به عیون الانباء ابن ابی اصیبعه ج 1 ص 238 و تاریخ الحکماء قفطی ص 436 شود.

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) یوسف الثانی . پنجمین از موحدین (611 - 620 هَ . ق .).

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) یوسف مرینی . ششمین ملوک بنی مرین بمراکش پس از ابویوسف یعقوب (685 - 706 هَ . ق .). و رجوع به یوسف ... شود.

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) خراط عسقلانی .وی در اواخر مائه ٔ سیم هجریه بوده است و زمان المقتدر باﷲ عباسی را دریافته در میان این طبقه نام وی هست و صحبت شیخ ابوالحسن نوری را درک کرده از جمله حکایاتی که خود نقل کرده این است که گفت وقتی بر شیخ اجل ابوالحسن نوری درآمدم و با خود محبره ای داشتم گفت ای پسر میخواهی تا چیزی بگویم بنویسی گفتم زیاده طالبم آنگاه بیتی چند بر بدیهه املا کرد گفت بنویس بنوشتم حاصل معنی ابیات آنکه هر چه شما در این اوراق اثبات میکنید و مینویسید ما آنرا محو کرده ایم لاجرم بسبب آن اثبات از ادراک و فهم آنچه مقصود است محجوب گشتیدو بر ما بسبب این محو ابواب ادراک و فهم مقصود بی انتها و انقطاع گشاده شد و باعث ما بر این موعظت و تذکیر نیکوخواهی شماست چند بینم شما را که ورق می نویسیدو میشمارید و خود را از آنچه مقصود است محجوب میدارید تا اینجا بود ترجمه ٔ وی . (از نفحات الانس ). از کلمات وی که شیخ شهاب الدین نقل کرده این است که گفته آنکس که با تو دم از دوستی زند در دو مقام او را بیازمای اول در مقام حاجت که چون حاجتی با وی بری روی از تو نپیچد و بگاه سختی با تو همراه باشد. عسقلان بفتح عین و سکون سین و قاف منقوطه و نون آخر از مشاهیر بلدان شام است از اعمال فلسطین و عسقلان و دمشق را عروس شام گفته اند. رجوع به نامه ٔ دانشوران ج 3 ص 131 شود.

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) رازی . فقیهی بمذهب مالک . او قضاء اهواز داشت و کتاب مسائل از اوست . (ابن الندیم ).

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) سفیان بن المختار. محدث است .او از برأبن عازب و از او اسودبن قیس روایت کند.

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) عبداﷲبن نافع. محدث است و از هشام بن عروة روایت کند.

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) عبداﷲبن یحیی التوأم الکلابی . محدث است .

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) عبدالحق . مؤسس سلسله ٔ بنی مرین . رجوع به عبدالحق ابویعقوب ... شود.

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) عسقلانی . از مشایخ تصوف . جامی در نفحات الانس آرد که وی گفت بر ابوالحسن نوری درآمدم و با خودمحبره ای داشتم مرا گفت ای پسر میخواهی که چیزی نویسی گفتم آری بیتی چند بر بدیهه املا کرد که بنویس بنوشتم حاصل معنی ابیات آنکه هر چه شما درین اوراق اثبات میکنید و مینویسید ما آنرا محو کرده ایم لاجرم شما نسبت بدان ادراک و فهم آنچه مقصود است محجوب گشتید و بر ما بسبب این محو، ابواب ادراک گشاده شد. رجوع بنفحات الانس چ هند ص 87 و رجوع به ابویعقوب خراط... شود.

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) عضدالدوله امیر نصر یوسف بن ناصرالدین سپاهسالار، برادر محمودبن سبکتکین غزنوی . رجوع به یوسف بن ناصرالدین شود.

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) نصر (امیر...). برادر محمودغزنوی . رجوع به یوسف بن ناصرالدین سبکتکین ... شود.

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) نهرجوری . رجوع به ابویعقوب اسحاق بن محمد نهرجوری شود.

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) یوسف همدانی . (خواجه ...) شیخ عالم ربانی ابویعقوب یوسف همدانی . او در اوائل حال به بغداد رفت و در مجلس شیخ ابواسحاق شیرازی بتحصیل علوم مشغول شد و در اندک زمان بر امثال و اقران فائق آمد و بدیگر ولایات شتافت و از علماء آن عصر استماع حدیث کرد آنگاه روی بخراسان آورد و در مرو اقامت گزید و سپس بهرات رفت و بعد از چندگاه خمس و ثلاثین و خمسمائه (535 هَ . ق .) بار دیگر عزیمت مروفرمود و در اثناء راه وفات یافت و مریدان او را در همان منزل بخاک سپردند و پس از مدتی به مرو نقل کردند و اکنون مزار آنجناب در ظاهر آن بلده مشهور است .

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) یوسف . اول موحدی . دومین از سلاطین موحدین (558 - 580 هَ . ق .).

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) یوسف . فقیه شافعی . رجوع به یوسف ... شود.

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) یوسف بن ابی بکربن محمدبن علی خوارزمی معروف به سکاکی صاحب کتاب مفتاح العلوم . رجوع به سکاکی ... و رجوع به یوسف بن ابی بکربن محمد... و رجوع به ابویعقوب سکاکی ... شود.

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) یوسف بن ابی محمد عبدالمؤمن بن علی القیسی الکومی صاحب المغرب . رجوع به یوسف ... شود.

ابویعقوب . [ اَ بو ی َ ] (اِخ ) یوسف بن تاشفین لمتونی امیرالمسلمین . از سلاطین ملثمین مغرب . بانی شهر مراکش . (480 - 500 هَ . ق .). ابن خلکان گوید: در کتابی بنام المعرب عن سیرة ملوک المغرب که اسم مؤلف در آن نیامده است و ندانم از کیست جز اینکه در اول آن نسخه ای که من از آن نقل میکنم این عبارت هست :
کتبها فی سنةتسع و تسعین و خمس مائة (599 هَ . ق .) و فرغ منها فی ذی القعدة من السنة بالموصل . و گوید: من ترجمه ٔ ابویعقوب را از آن کتاب خلاصه کردم : برّ مغاربه ٔ جنوبی قبیله ای را بود موسوم به زناته و قوم مُلَثَّمون از بلادجنوبی پیوسته به سودان بر آنان خروج کردند و مقدم آنان ابوبکربن عمر از همان قوم بود و او مردی ساده و سلیم و خیّر بود و عادت برغد و رفاه و تن آسانی نداشت و ملوک زناته در مغرب ، در این وقت مردمانی ضعیف و سست بودند و در برابر ملثمین مقاومت نکردند و ملثمین بلاد آنانرا از دروازه ٔ تلمسان تا ساحل بحر محیط بگرفتند و آنگاه که ابوبکربن عمر صاحب آن بلاد شد روزی پیرزنی را ناقه ای گم شده بود پیرزن بگریست و گفت با آمدن ابوبکربن عمر ببلاد مغرب ما تباه شدیم . این سخن اورا بر این داشت که یکی از اصحاب خویش را که موسوم به یوسف بن تاشفین بود بخلیفتی خود گذاشت و خود ببلاد اصلی خویش بازگشت و ابن یوسف مردی شجاع و عادل و کاری بود شهر مراکش را در موضعی که مکمن دزدان بود پی افکند و موضع مراکش عجوزی را بود از قبیله ٔ مصمودیه . آنگاه که بلاد مغرب ویرا مسلم گشت قصد عبور بجزیره ٔ اندلس کرد و جزیره محاط بدریا بود و برای این مقصود کشتی ها و قایقها کرد و چون ملوک اندلس از مقصود او آگاهی یافتند عده ای کشتی و سپاهیان برای مقابله ٔ او آماده ساختند و در این وقت ملوک اندلس و بالخاصه ابوالقاسم محمدالمعتمد علی اﷲ عبادی میان دو دشمن یعنی ادفونش و ترسایان از شمال و ملثمین از جنوب محصور بودند و عاقبت جانب ملثمین را بسبب اتحاد مذهب ترجیح دادندواز ابویعقوب یوسف مدد خواستند و او با خیل و سپاه خویش بیامد و ادفونش پادشاه ترسایان را بشکست و از غنائمی که بدست آمد هیچ تصرف نکرد و بمردم اسپانیا گذاشت و ببلاد خویش بازگشت و در سال بعد برای فتح اندلس بدانجا مراجعت کرد و شرح این واقعه در ذیل ترجمه ٔ ابوالقاسم محمدالمعتمد علی اﷲ عبادی آمده است . وفات بتاریخ دوشنبه ٔ سوم محرم سال 500 هَ . ق . به نودسالگی .و مدت حکمرانی او پنجاه سال بود. رجوع به ابوالقاسم محمد... و رجوع به یوسف بن تاشفین ملک الملثمین و رجوع به ابن خلکان ج 2 ص 540 ببعد و حبط1 ص 400 ببعد شود.