کلمه جو
صفحه اصلی

مفهوم گرایی

دانشنامه عمومی

مفهوم گرایی (انگلیسی: Conceptualism) یک نظریه فلسفی است که وحدت در کثرت را چارچوبی انتزاعی در درون ذهن اندیشمند می داند. از دید این نظریه، که پیوندی بین نام گرایی و واقع گرایی فلسفی نیز هست، وحدتی بین اشیاء خارج از ذهن ناظر مستقل وجود ندارد.
پیر آبلار
هنر مفهومی
واقع گرایی فلسفی
مفهوم گرایی به شکل صریح یا ضمنی از سوی بیشتر متفکرین اوایل دوران مدرنیته از جمله رنه دکارت، جان لاک، و گوتفرید لایبنیتس پذیرفته شده بود. گاه حتی فلسفه متفاوت ایمانوئل کانت، که عقیده داشت قواعد انتزاعی (وحدت) هیچ ربطی به اشیاء خارجی ندارند چرا که به شکلی انحصاری از پیشینی به وجود آمده اند، نیز به این مفهوم خوانده شده است. با این حال فلسفه مفهوم گرایی مختص به فلسفه کانتی نیست چرا که سوالاتی که به این فلسفه منجر می شوند در فلسفه معرفت شناسی پیشاکانتی نیز مطرح می گردند.

دانشنامه آزاد فارسی

مفهوم گرایی (conceptualism)
نظریه ای فلسفی در باب کلیات، با این رویکرد که کلیات وجودی مستقل و واقعی ندارند و مفاهیمی ذهنی بیش نیستند. این نظریه در حد فاصل نام انگارییا اصالت تسمیۀ افراطی و رئالیسم قرار می گیرد. در نام انگاری افراطی هیچ وجه مشترکی در اعیان وجود ندارد، جز کلمات واحدی که بر آن ها اطلاق می کنیم، در حالی که رئالیسم، وجود کلّیات را مستقل از ما می داند.


کلمات دیگر: