بلبلستان

بلبلستان کتابی است به زبان فارسی که در سال ۱۱۵۲ هجری توسط فوزی موستاری نوشته شد. این کتاب شامل شش خلد با نام های کرامت، اخلاص و غیره است. بلبلستان به مانند گلستان مجموعه ای از حکایات به نظم و نثر است. این کتاب به سال ۲۰۰۳ به زبان صربوکرواتی ترجمه و منتشر شد. کتاب دیگری با نام بلبلستان نوشتهٔ فوزی افندی نیز در دست است که نباید با بلبلستان فوزی موستاری اشتباه گرفته شود.فوزی موستاری در دیباچه کتاب خود می گوید روزی به کتاب بهارستان جامی نگاه می کرده است و با خود اندیشیده است که بوستان و گلستان را سعدی و بهارستان را جامی و سنبلستان را شیخ شجاع به وجود آورده اند و بعد از آن به فکر تألیف کتاب بلبلستان می افتد. بسیاری از حکایات بلبلستان از آثاری نظیر کشف المحجوب هجویری و مناقب العارفین افلاکی اقتباس شده اند و نام بسیاری از عرفاً و اولیا در این کتاب آمده است. این اثر بیانگر حضور زبان فارسی در بالکان در سده دوازدهم هجری است و یک بار نیز در سال ۱۹۳۵ به فرانسوی ترجمه شده است.
برای نخستین بار در ایران، در سال 1391 این کتاب توسط احمد بهنامی تصحیح و در شماره 15 نشریه پیام بهارستان به چاپ رسید و نسخه آنلاین آن به طور کامل بر روی اینترنت موجود است
نمونه ای از حکایات نثر کتاب بلبلستان:
حکمت: پادشاهی در مملکت خودش چندان که اهل دانش و ارباب معارف هست بود جمع آورد و به ایشان فرمود: «دانید شما را برای چه درهم آوردم»؟ گفتند: «نمی دانیم». گفت: «از برای آن آوردم که مرا خبر دهید بعد از این چند سال در این عالم معمّر باشم»؟ گفتند: «ای گزیده اهل عقول و ای زبده ارباب فضل فضول اگر ما چنان کار دانسته بودیم، نخست از مرگ خود پیام گرفتمی که عمر ما دراز است یا کوتاه»؟

[ویکی فقه] بلبلستان (کتاب). بُلْبُلِسْتان ، کتابی نوشته محمد فوزی موستاری در سال ۱۱۵۲ق / ۱۷۳۹م است.
از نویسنده این کتاب ، اطلاعات بسیار اندکی در دست است ؛ همین اندازه می دانیم که وی اهل موستار بوسنی و هرزگوین بوده ، و در ۱۱۶۰ق /۱۷۴۷م درگذشته است . از برخی سروده های او بر می آید که دارای گرایش های شیعی بوده است .
تنها اثر موستاری
از فوزی موستاری بجز بلبلستان ، اثر دیگری گزارش نشده است . او چنان که خود گفته ، این کتاب را به قصد خلق اثری همانند بوستان و گلستان سعدی ، بهارستان جامی ، نگارستان کمال پاشازاده و سنبلستان شیخ شجاع نگاشته است .
فصل های بلبلستان
بلبلستان دارای ۶ فصل و به تعبیر نویسنده دارای ۶ «خُلد» مجزا است . خلد اول با عنوان «کرامت »، مشتمل است بر ۱۴ داستان ، در کرامات بزرگان صوفیه مانند جنید بغدادی ، ذوالنون مصری و مولوی . خلد دوم با نام «حکمت » شامل داستان ها و سخنان حکمت آمیز منسوب به بزرگانی مانند لقمان ، امام محمد غزالی و شبلی خلد سوم با عنوان «اخلاص »، گزارش اخلاص انسان نسبت به خداوند است ، همراه با نقل قول هایی از پیامبر (صلی الله علیه و آله) و امام علی (علیه السلام) و نیز نقل داستان هایی از صوفیان بزرگ مانند شیبان راعی و سفیان ثوری خلد چهارم موسوم به «نکات » که مهم ترین فصل کتاب به شمار می آید. در این فصل از احوال و اشعار مولوی و ۱۱ تن از شاعران پارسی زبان مقیم منطقه بوسنی مانند درویش پاشا، خسروپاشا، فتوحی ، آذری و رشدی سخن به میان آمده است و خود سندی گویا و استوار از نفوذ و حضور زبان و ادب فارسی در حوزه بالکان به شمار می رود. خلد پنجم با نام «لطیفه » از دیگر فصول متمایز، و حاوی ۶ داستان مطایبه آمیز است . خلد ششم با عنوان «سخاوت »، شامل قصه ای است نسبتاً بلند درباره فضل برمکی و سخاوت های او.
اسلوب نگارش
...